Bor (B) elementinin tozlanma və meyvə tutmaya təsiri

Bor (B) bitkinin çox az miqdarda tələb etdiyi, lakin çiçəkləmə və meyvə tutumu üçün əvəzsiz olan mikroelementdir. Onun rolu hüceyrə divarının formalaşmasında, şəkərlərin daşınmasında və xüsusilə tozcuq borusunun (pollen tube) inkişafında özünü göstərir. Bor bitki daxilində zəif hərəkət etdiyi üçün çatışmazlıq əlamətləri ilk növbədə böyümə nöqtələrində və gənc toxumalarda görünür.

Borun tozlanmadakı rolu

Tozlanma zamanı tozcuq dənəsinin cücərməsi və tozcuq borusunun yumurtalığa doğru uzanması bor tələb edir. Bor çatışmazlığı olduqda tozlanma natamam gedir, çiçəklər kütləvi şəkildə tökülür və meyvə tutumu azalır. Nəticədə deformasiyalı, çatlaqlı və ya içi boş meyvələr formalaşır. Almada və armudda mantar toxuması, çuğundurda içi qaralma bu vəziyyətin klassik nümunələridir.

Çatışmazlıq əlamətləri və həssas bitkilər

• Böyümə nöqtələrinin quruması və qısa buğumaralığı;
• Yarpaqların kövrəkləşməsi və deformasiyası;
• Zəif meyvə tutumu, çatlama və içi boş meyvələr.

Bora ən həssas bitkilər arasında şəkər çuğunduru, günəbaxan, raps, kələm, alma və üzüm sayıla bilər. Çatışmazlıq ən çox yüksək pH-lı əhəngli, qumlu və ya quraq torpaqlarda müşahidə olunur, çünki quraqlıq borun kökə çatmasını çətinləşdirir.

İdarəetmə tövsiyələri

Bor gübrələməsində əsas çətinlik çatışmazlıq ilə toksiklik arasındakı intervalın çox dar olmasıdır. Buna görə ölçüsüz tətbiq zərərli ola bilər. Praktik yanaşma belədir:

• Tətbiqdən əvvəl mütləq torpaq və ya yarpaq analizi aparın;
• Ən effektiv dövr çiçəkləmədən bir qədər əvvəl və çiçəkləmə mərhələsində yarpaqdan verilməsidir;
• Dozanı bitki növünə uyğun seçin — həssas bağ bitkiləri ilə taxıllar üçün ehtiyac fərqlidir;
• Boru vahid şəkildə paylayın, yüksək konsentrasiyalı nöqtəvi tətbiqdən çəkinin.

Qayda: bor həmişə ölçülü verilməlidir — çatışmazlığı düzəltmək istəyərkən toksiklik yaratmaq asandır.

Yaddan çıxarmayın ki, borun mənimsənilməsi torpaq nəmliyi ilə sıx bağlıdır. Damcı suvarma və müntəzəm nəmlik borun kök zonasında hərəkətini yaxşılaşdırır. AGROPLANET-in bitki qidalanması məhsulları ilə balanslaşdırılmış proqram qurarkən boru ayrıca dozalandırmaq daha etibarlıdır. Ən doğru qərar isə hər zaman laboratoriya analizinə əsaslanan qərardır.