Kalsiumun bitkidə rolu və çatışmazlığının nəticələri

Kalsium bəzən ikinci dərəcəli element kimi təsnif olunsa da, bitki üçün böyük miqdarda tələb olunan struktur elementidir. O, hüceyrə divarlarının möhkəmliyini təmin edir və toxumaların bütövlüyünü qoruyur. Kalsium çatışmazlığı çox vaxt torpaqda ümumi kalsium azlığından deyil, onun bitki daxilində düzgün paylanmaması səbəbindən yaranır.

Kalsiumun funksiyaları

Kalsiumun bitkidəki əsas rolları bunlardır:

• Hüceyrə divarının möhkəmliyi: kalsium pektatları hüceyrələri bir-birinə bağlayır və toxumanı möhkəmləndirir.
• Kök inkişafı: yeni kök uclarının və böyümə nöqtələrinin normal inkişafı üçün zəruridir.
• Membran sabitliyi: hüceyrə membranlarının keçiriciliyini tənzimləyir.
• Siqnal ötürülməsi: stress və inkişaf siqnallarının hüceyrədaxili ötürülməsində iştirak edir.

Nə üçün çatışmazlıq yaranır

Kalsium bitki daxilində az hərəkətli elementdir və yalnız su axını (transpirasiya) ilə birlikdə hərəkət edir. Buna görə o, sürətlə böyüyən, lakin az transpirasiya edən hissələrə - gənc yarpaqlara, böyümə uclarına və meyvələrə çətin çatır. Quraqlıq, yüksək rütubət, qeyri-bərabər suvarma və artıq azot gübrələməsi kalsiumun bu hissələrə daşınmasını pozur.

Çatışmazlığın nəticələri

Kalsium çatışmazlığı hərəkətsizliyi səbəbindən ilk növbədə gənc toxumalarda görünür:

• Pomidor və bibərdə çiçək ucu çürüməsi: meyvənin dib hissəsində qara, batıq ləkələr.
• Almada acı çuxurlaşma (bitter pit): meyvə üzərində qonur ləkələr.
• Gənc yarpaqların deformasiyası, ucların qıvrılması və ölməsi.
• Kök uclarının qaralması və inkişafın dayanması.

İdarəetmə tövsiyələri

Kalsium təchizatını yaxşılaşdırmaq üçün ilk növbədə suvarma rejimini sabitləşdirmək lazımdır, çünki suyun qeyri-bərabər verilməsi əsas səbəblərdəndir. Turş torpaqlarda əhəngləmə həm pH-ı, həm də kalsium səviyyəsini yaxşılaşdırır. Artıq azotdan, xüsusən ammonium formasından qaçmaq lazımdır, çünki o kalsiumla antaqonizmə girir.

Meyvə formalaşması mərhələsində yaranan kəskin çatışmazlığı sürətlə aradan qaldırmaq üçün yarpaqdan kalsium tətbiqi kömək edə bilər, lakin bu, düzgün suvarma və torpaq balansını əvəz etmir.

Ən etibarlı yanaşma torpaq analizinə əsaslanan balanslı qidalanma və sabit su rejimidir. Kalsium, maqnezium və kalium arasındakı nisbətin düzgün saxlanması hər üç elementin normal mənimsənilməsini təmin edir.