Kükürd və yağlı bitkilərdə rolu
Kükürd (S) uzun müddət "ikinci dərəcəli" element sayılsa da, əslində zülal sintezi və yağ formalaşması üçün əvəzsizdir. Xüsusilə yağlı bitkilər — raps (kanola), günəbaxan, soya — kükürdə yüksək tələbat göstərir. Sənaye emissiyalarının azalması ilə atmosferdən gələn kükürd təchizatı da azaldığından, gübrə ilə kükürd verilməsi getdikcə daha vacib olur.
Kükürdün bitkidəki rolu
- Kükürdlü amin turşularının (metionin, sistein) tərkib hissəsidir — yəni zülal keyfiyyətinin təməlidir.
- Fotosintez fermentləri və xlorofil sintezində iştirak edir.
- Yağlı bitkilərdə yağ sintezi və toxum dolğunluğunu dəstəkləyir.
- Azotdan səmərəli istifadəni artırır — N və S birlikdə işləyir.
Niyə yağlı bitkilər üçün kritikdir?
Raps bütün tarla bitkiləri arasında ən yüksək kükürd tələbatına malikdir; kükürd çatışmazlığı bu bitkilərdə həm məhsulu, həm də yağ və zülal keyfiyyətini kəskin aşağı salır. Kükürd çatışdıqda bitki mənimsədiyi azotu belə tam istifadə edə bilmir, çünki zülal qurmaq üçün kükürd lazımdır.
Çatışmazlıq əlamətləri
Kükürd bitkidə az hərəkətli olduğundan, azotdan fərqli olaraq, çatışmazlıq əvvəlcə cavan yarpaqlarda görünür: ümumi açıq-yaşıl, sarımtıl rəng, incə və kövrək gövdə. Bu əlamətlər tez-tez azot çatışmazlığı ilə səhv salınır, lakin azotdan fərqli olaraq yaşlı deyil, üst yarpaqlardan başlayır.
Kükürd çatışdıqda azot da tam işləmir — bu iki element bir komandadır.
Kükürd formaları və tətbiq
- Sulfat formaları: dərhal mövcuddur, bitki birbaşa mənimsəyir (məsələn ammonium sulfat, kalium sulfat).
- Elementar kükürd: torpaqda mikrob oksidləşməsindən sonra mövcud olur, təsiri yavaş və uzunmüddətlidir; həm də qələvi torpaqda pH-ı bir qədər aşağı salır.
Yağlı bitkilər üçün tez mövcud sulfat forması böyümənin aktiv dövründə etibarlı seçimdir.
İdarəetmə tövsiyəsi
Kükürd tələbatını torpaq analizi və məhsulun növü ilə uzlaşdırın; azotla kükürdün nisbətini (N:S) nəzərə alın. AGROPLANET-in tarazlı qidalanma yanaşması çərçivəsində kükürdün azot və digər elementlərlə birlikdə planlaşdırılması yağlı bitkilərdə həm məhsulu, həm də yağ keyfiyyətini yaxşılaşdırır.