Kükürdün (sulfur) bitki qidalanmasındakı əhəmiyyəti

Kükürd (sulfur) uzun müddət kifayət qədər diqqət verilməyən, lakin son onilliklərdə əhəmiyyəti daha çox anlaşılan makroelementdir. Havanın çirklənməsinin azalması ilə atmosferdən torpağa daxil olan kükürd miqdarı azalmış, bu da bir çox bölgədə kükürd çatışmazlığını aktual problemə çevirmişdir. Kükürd bitki üçün azotla sıx bağlı işləyən elementdir.

Kükürdün funksiyaları

Kükürd bitkidə bir sıra əvəzedilməz rollar oynayır:

• Amin turşuları: sistein və metionin kimi kükürd tərkibli amin turşuları zülalların qurulması üçün zəruridir.
• Xlorofil sintezi: birbaşa xlorofilin tərkibində olmasa da, onun əmələ gəlməsi üçün lazımdır.
• Fermentlər və vitaminlər: bir çox fermentin və vitaminin tərkib hissəsidir.
• Dad və ətir: soğan, sarımsaq və kələm kimi bitkilərdə xarakterik dad birləşmələrini formalaşdırır.

Çatışmazlıq əlamətləri

Kükürd bitkidə az hərəkətli elementdir, buna görə çatışmazlıq əlamətləri azotdan fərqli olaraq ilk növbədə gənc yarpaqlarda görünür. Yarpaqlar bütövlükdə açıq yaşıl və ya sarımtıl rəng alır. Bu əlamət azot çatışmazlığına bənzəyir, lakin azot çatışmazlığı köhnə yarpaqlarda başladığı halda, kükürd çatışmazlığı gənc yarpaqlarda müşahidə olunur. Şiddətli hallarda böyümə zəifləyir və gövdə nazikləşir.

Kükürd və azot əlaqəsi

Kükürd və azot birlikdə işləyir; kifayət qədər kükürd olmadan bitki azotu səmərəli şəkildə zülala çevirə bilmir. Buna görə yalnız azot gübrəsi verib kükürdü nəzərə almamaq azotun səmərəsini aşağı salır. Xüsusən yağlı bitkilər (raps, günəbaxan) və paxlalılar kükürdə yüksək tələbat göstərir.

Kükürd çatışmazlığını azot çatışmazlığı ilə qarışdırmamaq üçün əlamətlərin hansı yarpaqlarda başladığına diqqət yetirin: gənc yarpaqlar kükürdü, köhnə yarpaqlar azotu göstərir.

İdarəetmə tövsiyələri

Kükürd torpağa əsasən sulfat formasında verilir və bu forma bitki tərəfindən birbaşa mənimsənilir. Sulfat suda həll olur və nitrat kimi yuyula bilər, ona görə lazım olan mərhələdə vermək daha səmərəlidir. Elementar kükürd isə torpaqda tədricən oksidləşərək həm kükürd təchizatı verir, həm də qələvi torpaqlarda pH-ı bir qədər aşağı salır. Dəqiq norma torpaq analizi, məhsul növü və üzvi maddə səviyyəsindən asılıdır. Balanslı qidalanma proqramında kükürdü azot və digər elementlərlə birlikdə planlaşdırmaq ən düzgün yanaşmadır.