Maqneziumun fotosintez və xlorofildəki rolu

Maqnezium bitki qidalanmasında çox vaxt diqqətdən kənarda qalan, lakin fotosintez üçün mütləq zəruri olan elementdir. Onun ən mühüm xüsusiyyəti xlorofil molekulunun mərkəzində yerləşməsidir; maqnezium olmadan bitki xlorofil sintez edə və günəş enerjisini kimyəvi enerjiyə çevirə bilməz.

Maqneziumun əsas funksiyaları

Maqneziumun bitkidəki başlıca rolları aşağıdakılardır:

• Xlorofilin mərkəzi atomu: hər xlorofil molekulunun mərkəzində bir maqnezium atomu var.
• Fermentlərin aktivləşdirilməsi: yüzlərlə fermentin, xüsusən ATP ilə əlaqəli reaksiyaların fəaliyyətini təmin edir.
• Fosforun daşınması: fosforun bitki daxilində hərəkətinə və mənimsənilməsinə kömək edir.
• Karbohidrat sintezi və daşınması: şəkərlərin yarpaqlardan digər orqanlara ötürülməsində iştirak edir.

Çatışmazlıq əlamətləri

Maqnezium bitkidə hərəkətli elementdir, buna görə çatışmazlıq əlamətləri əvvəlcə köhnə, aşağı yarpaqlarda görünür. Ən xarakterik əlamət damarlararası saralmadır (interveinal xloroz): yarpaq damarları yaşıl qalır, onların arasındakı toxuma isə saralır. Şiddətli hallarda saralmış sahələr qonurlaşır və nekroza uğrayır. Bu, bitkinin fotosintez qabiliyyətini və məhsuldarlığını birbaşa azaldır.

Çatışmazlığı gücləndirən amillər

Maqnezium çatışmazlığı bir sıra şəraitdə daha tez-tez müşahidə olunur:

• Qumlu və turş torpaqlarda maqnezium asanlıqla yuyulur.
• Yüksək dozada kalium və ya kalsium gübrələməsi maqneziumla antaqonizmə girərək onun mənimsənilməsini çətinləşdirir.
• Soyuq və nəm şərait kök fəaliyyətini zəiflədir.

Kalium və maqnezium arasındakı balansa xüsusi diqqət yetirin: yüksək kalium gübrələməsi apardıqda maqnezium təchizatını da nəzərdən qaçırmayın.

İdarəetmə tövsiyələri

Maqnezium çatışmazlığının idarə olunması torpaq analizindən başlamalıdır. Turş torpaqlarda dolomit əhəngi həm pH-ı tənzimləyir, həm də maqnezium təchizatı verir. Kəskin çatışmazlıq hallarında yarpaqdan maqnezium-sulfat məhlulu sürətli və effektiv müvəqqəti həlldir, çünki yarpaqdan tətbiq nəticələri qısa müddətdə göstərir. Bununla belə, davamlı həll üçün torpaqda element balansının, xüsusən kalium-kalsium-maqnezium nisbətinin düzgün saxlanması vacibdir. Balanslı qidalanma proqramında maqneziumu digər makroelementlərlə birlikdə planlaşdırmaq ən düzgün yanaşmadır.