Payız gübrələməsi və bitkinin qışa hazırlanması
Payız gübrələməsi çox vaxt qiymətdən düşür, halbuki o, xüsusilə çoxillik bitkilər və payızlıq əkinlər üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu dövrdə məqsəd bol yaşıl böyümə deyil, bitkini qışa möhkəm və ehtiyat maddələri ilə yaxşı təchiz olunmuş şəkildə hazırlamaqdır. Düzgün payız qidalanması növbəti ilin başlanğıcına da təsir edir.
Payız gübrələməsinin məqsədi
Vegetasiyanın sonuna doğru bitki artıq intensiv yarpaq böyüməsini yavaşlatır və köklərdə ehtiyat maddələr toplamağa keçir. Bu ehtiyatlar həm qış müddətində sağ qalmaq üçün, həm də növbəti yazın ilk böyüməsi üçün istifadə olunur. Buna görə payızda diqqət azota yox, kalium və fosfora yönəlir. Bu dövrdə verilən yüksək azot bitkinin qışa hazırlığını ləngidə və dona həssaslığını artıra bilər.
Elementlərin rolu
Payızda əsas diqqət mərkəzində olan elementlər və onların funksiyaları belədir:
- Kalium: hüceyrə şirəsinin qatılığını artıraraq soyuğa və dona dözümlülüyü dəstəkləyir, su balansını yaxşılaşdırır.
- Fosfor: kök inkişafını və enerji mübadiləsini dəstəkləyir, güclü kök sisteminin formalaşmasına kömək edir.
- Azot: payızda məhdudlaşdırılmalıdır; gec verilən yüksək azot yumşaq, dona həssas böyüməyə səbəb olur.
Çoxillik bitkilərin qışa hazırlanması
Meyvə bağları və üzümlüklərdə payız qidalanması növbəti ilin çiçəkləmə və məhsuluna təsir edir, çünki tumurcuqların formalaşması və ehtiyat maddələrin toplanması bu dövrdə baş verir. Payızda kalium-fosfor təchizatını balanslamaq və torpaq nəmliyini qorumaq qışa girişi asanlaşdırır. Yarpaq tökülməsindən əvvəl aparılan qidalanma köklərdə maddələrin toplanmasına imkan verir və gələcək məhsulun potensialını artırır. Torpaq həddindən artıq quru olmamalıdır ki, köklər maddələri mənimsəyə bilsin.
Praktiki tövsiyələr
Payız proqramını qurarkən aşağıdakı məqamları nəzərə almaq faydalıdır:
- Torpaq analizinə əsasən çatışmayan elementləri tamamlayın.
- Azotu azaldıb kalium və fosforu önə çəkin.
- Gübrələmə vaxtını yerli iqlim və şaxta tarixlərinə uyğunlaşdırın.
AGROPLANET-in maye gübrələri payız proqramına daxil edilərək kalium və digər elementlərin təchizatını dəstəkləmək üçün istifadə oluna bilər; doza mütləq analizə və bitki növünə uyğun seçilməlidir. Düzgün balanslanmış payız qidalanması bitkinin qışı az itki ilə keçməsinə və yaza güclü başlamasına kömək edir.
Payız qidalanmasının nə vaxt dayandırılması da vacib bir sualdır. Gübrələmə yarpaq tökülməsindən çox əvvəl, bitki hələ maddələri mənimsəyə bildiyi dövrdə aparılmalıdır; çox gec verilən qidalanma köklərə çatmaya və ya bitkini qışa yanlış siqnalla daxil edə bilər. Xüsusən azot baxımından bu qayda ciddidir. Çoxillik bitkilərdə payız suvarması da ehtiyatla planlaşdırılmalı, torpaq qışa optimal nəmliklə daxil olmalıdır. Torpaq analizi, iqlim məlumatları və bitkinin əvvəlki mövsümdəki vəziyyəti birlikdə qiymətləndirildikdə payız proqramı daha dəqiq qurulur. Bu, gələcək məhsulun sabitliyi üçün əsas şərtdir. Sağlam qışlamış bitki yazda daha erkən oyanır və inkişaf potensialını daha tam realizə edir.