Fertigasiyada gübrələrin uyğunluğu və qarışdırma qaydaları

Fertigasiyada bir neçə gübrənin eyni məhlulda birləşdirilməsi zamanı ən böyük risk kimyəvi uyğunsuzluq nəticəsində əmələ gələn çöküntüdür. Çöküntü damcıladıcıları tıxayır, sistemin bərabər işləməsini pozur və qida maddələrinin bir hissəsini bitki üçün əlçatmaz edir. Bu yazıda əsas uyğunluq qaydalarını sadə və praktiki şəkildə izah edirik ki, təsərrüfatda tətbiqi asan olsun.

Əsas uyğunsuzluq: kalsium və sulfat/fosfat

Ən çox rast gəlinən problem kalsium tərkibli gübrələrlə (məsələn, kalsium nitrat) sulfat və ya fosfat tərkibli gübrələrin eyni qatı məhlulda birləşdirilməsidir. Bu zaman kalsium-sulfat (gips) və ya kalsium-fosfat kimi həll olmayan birləşmələr əmələ gəlir və dibə çökür. Buna görə praktikada iki ayrı stok çəni istifadə olunur:

• A çəni: kalsium nitrat və kaliumlu nitratlar.
• B çəni: sulfatlar, fosfatlar və mikroelementlər.

Hər iki çən sistemə ayrıca dozalanır və yalnız suvarma xəttinin böyük, seyrəlmiş axınında qarışır. Belə olduqda qatılıq aşağı olur və çöküntü riski praktiki olaraq aradan qalxır.

Qarışdırmanın ümumi qaydaları

Gübrələri düzgün ardıcıllıqla və düzgün formada birləşdirmək çöküntünün qarşısını almağın açarıdır. Aşağıdakı qaydalara əməl etmək tövsiyə olunur:

• Gübrələri həmişə qatı halda yox, əvvəlcə suda əridib, sonra qarışdırın.
• Bir gübrəni tam əridin, yalnız sonra növbətisini əlavə edin; hər dəfə həllolmanı gözləyin.
• Turş və qələvi reaksiyalı məhsulları qatı halda birləşdirməkdən çəkinin.
• Mikroelement xelatlarını (dəmir, sink, mis) yüksək pH-lı fosfatlı məhlullarla qatı formada birləşdirməyin.
• Su temperaturuna diqqət yetirin: soyuq suda bəzi gübrələr çətin əriyir və kristallaşma başlaya bilər.

Sınaq və müşahidə

Yeni bir qarışıq tətbiq etməzdən əvvəl kiçik həcmdə, məsələn bir litr, sınaq məhlulu hazırlayıb 15-30 dəqiqə gözləmək faydalıdır. Bulanıqlıq, lopa və ya dib çöküntüsü görünürsə, bu gübrələr qatı halda birləşdirilməməlidir. Bu sadə yoxlama böyük çənlərdə baş verə biləcək problemləri qabaqcadan aşkarlayır. Sistemin filtrlərini və damcıladıcıları müntəzəm yoxlamaq da uyğunsuzluğun erkən əlamətlərini görməyə kömək edir. Suyu daim qarışdırmaq həllolmanı sürətləndirir və yerli qatılıq artımının qarşısını alır.

Suyun rolu və məhsul seçimi

Suyun tərkibi, xüsusən kalsium və maqnezium səviyyəsi, qarışıqların davranışına birbaşa təsir edir; sərt sularda çöküntü riski daha yüksək olur. AGROPLANET məhsulları arasında maye və suda həll olan formullar seçərkən etiketdəki uyğunluq göstərişlərinə diqqət yetirin və proqramı su analizi əsasında qurun. Stok məhlulları uzun müddət saxlamayın, təzə hazırlanmış məhlul daha etibarlıdır. Uyğunluq qaydalarına əməl etmək sistemin ömrünü uzadır, tıxanmanın qarşısını alır və gübrədən maksimum fayda verir.

Praktikada uyğunsuzluğun qarşısını almaq üçün sadə bir iş qaydası formalaşdırmaq faydalıdır: hər yeni gübrə partiyası və ya yeni su mənbəyi ilə işə başlamazdan əvvəl kiçik sınaq aparın, nəticələri qeyd edin və bu qeydləri növbəti mövsümdə istifadə edin. Əgər damcıladıcılarda tıxanma əlamətləri görünürsə, sistemi məhsul göstərişlərinə uyğun turşu və ya xüsusi təmizləyici məhlulla yumaq lazım gələ bilər. Beləliklə, uyğunluğun idarə olunması təkcə kimyəvi biliyə deyil, həm də ardıcıl müşahidə və qeydiyyat vərdişinə əsaslanır ki, bu da təsərrüfatda vaxt və vəsait itkisinin qarşısını alır.