Almada bakterial yanıqlıq (erwinia) idarəsi

Bakterial yanıqlıq (od yanığı / fire blight), törədicisi Erwinia amylovora, alma və armudun ən təhlükəli bakterial xəstəliyidir. Sürətli inkişafı və ağacı bir mövsümdə məhv edə bilməsi ilə xüsusilə qorxuludur. Bu, göbələk deyil, bakterial xəstəlikdir və bu, mübarizə yanaşmasını dəyişir.

Simptomlar

Klassik əlamət yoluxmuş zoğun ucunun quruyub aşağıya doğru "çoban dəyənəyi" (shepherd's crook) formasında əyilməsidir. Çiçəklər birdən qaralıb solur (çiçək yanığı), yarpaqlar sanki oda tutulmuş kimi qaralır, lakin budaqda asılı qalır. İsti, rütubətli havada yoluxmuş toxumalardan süd rəngli, yapışqan bakterial eksudat (axıntı) sızır — bu, yayılmanın əsas mənbəyidir.

• Çiçəkləmə dövrü + isti (18–29°C) + nəmlik ən yüksək risk;
• Arılar, yağış sıçraması və budama alətləri bakteriyanı daşıyır;
• Sürətli böyüyən, sulu zoğlar ən həssasdır.

İdarəetmə

Kimyəvi vasitələr məhduddur, ona görə profilaktika və sanitariya əsasdır:

• Budama: Yoluxmuş budağı görünən sərhəddən ən azı 20–30 sm sağlam toxumaya qədər kəsin; alətləri hər kəsikdən sonra dezinfeksiya edin;
• Quru mövsüm budaması: Mümkünsə budamanı quru, soyuq havada aparın ki, yayılma riski aşağı olsun;
• Balanslı azot: İzafi azot sulu, həssas zoğ yaradaraq riski artırır;
• Sağlam əkin materialı: Xəstəliksiz tinglər seçin.

Fire blight-də kəsib atmaq dərmanlamadan güclüdür — lakin gec kəssəniz, bakteriya artıq gövdəyə keçmiş olur.

Çiçəkləmə dövründə mis əsaslı vasitələr, o cümlədən AGROPLANET-in Kuprin-14 tipli preparatları, bakterial təzyiqi azaltmaq üçün qoruyucu proqrama daxil edilə bilər; lakin çiçək və meyvədə mis fitotoksikliyi riskinə görə doza və vaxtlama diqqətlə seçilməlidir. Regional xəbərdarlıq modellərini izləyin və müdaxiləni yerli tövsiyələrə uyğunlaşdırın.