Pomidorda fitoftora (gec yanıqlıq) ilə mübarizə

Gec yanıqlıq (fitoftora), törədicisi Phytophthora infestans, pomidorun ən dağıdıcı xəstəliyidir və uyğun şəraitdə bir neçə gündə tam əkin sahəsini məhv edə bilər. Eyni patogen kartofa da hücum edir, ona görə bu iki bitki bir-birinə yaxın əkiləndə risk kəskin artır.

Əlamətlər

Xəstəlik yarpaqlarda solğun-yaşıl, sonra qəhvəyi-qara "yağlı", suvarılmış görünüşlü ləkələrlə başlayır. Rütubətli səhərlərdə ləkələrin alt tərəfində ağımtıl-boz göbələk örtüyü (sporlaşma) görünür. Gövdədə tünd, çürümüş zolaqlar, meyvələrdə isə sərt, qeyri-hamar, qəhvəyi çürümə əmələ gəlir. Xəstəlik son dərəcə sürətlidir.

• Sərin gecələr + rütubətli, dumanlı səhərlər ideal şəraitdir;
• Su damcıları və külək sporları uzağa daşıyır;
• Sıx örtük və uzun yarpaq nəmliyi yayılmanı sürətləndirir.

Profilaktik idarəetmə

Gec yanıqlıqda müalicə deyil, qabaqlayıcı qoruma əsasdır:

• Yarpaqların tez qurumasını təmin edən aralıqla əkin və yaxşı hava dövranı;
• Damcı suvarma ilə yarpağın islanmasından qaçın, üstdən suvarmayın;
• Xəstəlikli bitki qalıqlarını və özəkləri məhv edin, kartofla növbələşməyin;
• Hava riskli olanda (sərin+nəm) profilaktik qoruyucu vasitə tətbiqi.

Fitoftorada ilk ləkə görünəndə çox vaxt gec olur — qoruma xəstəlik gəlməzdən əvvəl qurulmalıdır.

Kimyəvi qoruma

Mis əsaslı qoruyucu preparatlar, o cümlədən AGROPLANET-in Kuprin-14 tipli vasitələri, yarpaq səthində qoruyucu təbəqə yaradaraq profilaktik proqramın hissəsi ola bilər. Yüksək təzyiq altında sistem/translaminar fungisidlərlə növbələşdirmə tövsiyə olunur. Fungisid müqavimətinin qarşısını almaq üçün təsir mexanizmlərini dəyişdirin, dozanı və interval etiketə uyğun saxlayın. Sortun xəstəliyə davamlılığı da seçimdə vacib amildir. Yerli xəbərdarlıq sistemlərini və hava proqnozunu izləyərək tətbiqləri planlaşdırın.