Buğdada septoriya yarpaq ləkəsi ilə mübarizə
Septoriya yarpaq ləkəsi (törədicisi Zymoseptoria tritici) mülayim və rütubətli iqlimli bölgələrdə buğdanın ən çox məhsul itkisinə səbəb olan yarpaq xəstəliyidir. Xəstəlik çox vaxt yavaş inkişaf edir, bu isə erkən diaqnozu çətinləşdirir və çox vaxt zərər artıq baş verəndə fərq olunur.
Simptomların tanınması
İlk əlamətlər aşağı yarpaqlarda solğun-sarı ləkələr kimi görünür, sonradan bunlar açıq-boz, düzensiz sərhədli nekrotik ləkələrə çevrilir. Diaqnostik əlamət ləkələrin daxilində əmələ gələn xırda qara nöqtələrdir — bunlar göbələyin çoxalma orqanları olan piknidlərdir. Lupa ilə bu nöqtələri görmək septoriyanı digər ləkələrdən ayırmağa kömək edir.
- Uzun latent dövr (yoluxma ilə simptom arasında 2–3 həftə);
- Yağış damcıları sporları aşağı yarpaqlardan yuxarıya sıçradır;
- Sıx əkin və uzun yarpaq nəmliyi yayılmanı sürətləndirir.
İdarəetmə strategiyası
Mübarizə profilaktikaya söykənməlidir, çünki xəstəlik yuxarı — məhsul verən yarpaqlara (xüsusən bayraq yarpağına) çatanda itki böyük olur:
| Tədbir | Məqsəd |
|---|---|
| Davamlı sort | İlkin yoluxmanı azaltmaq |
| Əkin dövriyyəsi | Bitki qalıqlarında inokulumu qırmaq |
| Optimal əkin sıxlığı | Yarpaq nəmliyini azaltmaq |
| Vaxtında fungisid | Bayraq yarpağını qorumaq |
Xəstəlikli özəkləri şumla və ya əkin dövriyyəsi ilə idarə edin, çünki göbələk əvvəlki il qalıqlarında qışlayır. Azotu balanslı verin. Fungisid qərarını risk qiymətləndirməsi və bayraq yarpağının qorunması ətrafında qurun; təsiredici maddələri növbələşdirərək müqavimətin qarşısını alın.
Bayraq yarpağı və ondan bir alt yarpaq məhsulun böyük hissəsini formalaşdırır — mübarizənin əsas hədəfi məhz onlardır.
AGROPLANET bitki mühafizəsi çərçivəsində mis əsaslı Kuprin-14 kimi qoruyucu vasitələr ümumi proqrama əlavə dəstək verə bilər, lakin septoriyaya qarşı əsas alət qeydiyyatlı sistem fungisidlərdir. Preparat, doza və vaxtlamanı yerli tövsiyələrə əsaslanaraq seçin və etiket göstərişlərinə əməl edin.
