Pomidorda erkən yanıqlıq (alternarioz)
Erkən yanıqlıq (alternarioz), törədicisi Alternaria solani, pomidorun geniş yayılmış göbələk xəstəliyidir. Gec yanıqlıqdan fərqli olaraq bu xəstəlik isti və mülayim-rütubətli şəraiti sevir və çox vaxt bitkinin stress altında, məsələn məhsul yükü altında olan hissələrində daha güclü təzahür edir.
Xarakterik simptomlar
Ən tanınan əlamət yarpaqlarda əmələ gələn konsentrik halqalı, "hədəf lövhəsi" (target spot) görünüşlü qəhvəyi-tünd ləkələrdir. Ləkələr çox vaxt sarı halo ilə əhatələnir və əvvəlcə aşağı, köhnə yarpaqlarda başlayır, yuxarıya doğru irəliləyir. Xəstəlik həmçinin:
- Gövdə və yaxada (collar rot) tünd, batıq ləkələr;
- Meyvədə saplaq nahiyəsindən başlayan tünd, dəri kimi çürümə;
- Güclü yoluxmada yarpaq tökülməsi və meyvənin günəş yanığına məruz qalması.
İdarəetmə
Xəstəliyin idarəsi aqrotexnika və qorumanın birləşməsinə əsaslanır:
| Tədbir | Fayda |
|---|---|
| Əkin dövriyyəsi (2–3 il) | Torpaq/qalıq inokulumunu azaldır |
| Sağlam toxum və şitil | İlkin yoluxmanı önləyir |
| Balanslı qidalanma | Stress altında bitkini gücləndirir |
| Alt yarpaqların təmizlənməsi | Torpaqla təması azaldır |
Malçlama torpaqdan sporun sıçramasını azaldır. Bitkini azot və kalium baxımından balanslı qidalandırın, çünki zəif, ac bitkilər alternarioza daha həssasdır. Üstdən suvarmadan qaçın və yarpaqların tez qurumasını təmin edin.
Konsentrik halqalar erkən yanıqlığın "barmaq izidir" — bunu görəndə alt yarpaqlardan yayılmanı dayandırmağa çalışın.
Qoruyucu proqramda AGROPLANET-in mis əsaslı Kuprin-14 tipli vasitələri profilaktik örtük kimi istifadə oluna bilər; yüksək təzyiqdə qeydiyyatlı fungisidlərlə növbələşdirin. Doza və intervalı etiketə görə tənzimləyin, müqavimətin qarşısını almaq üçün təsir qruplarını dəyişdirin.
