Badam bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Badam (Prunus dulcis) isti, quru və işıqlı iqlimi sevən, erkən çiçəkləyən çəyirdəkli meyvə ağacıdır. Azərbaycanın quraq və yarımquraq bölgələrində uğurla becərilir. Erkən çiçəkləmə səbəbindən düyünləmə dövründəki qidalanma xüsusi əhəmiyyət daşıyır və bütün proqram torpaq-yarpaq analizinə əsaslanmalıdır.
Badamın qida tələbatı
Badam ağacları yüksək məhsul verərkən torpaqdan xeyli azot və kalium çıxarır, çünki ləpə və qabıq formalaşması enerji tələb edir. Bor badam üçün kritik elementdir: çiçəyin tozlanmasını, tozcuğun cücərməsini və düyünlərin saxlanmasını gücləndirir. Sink çatışmazlığı isə yarpaq xırdalaşmasına və zəif artıma səbəb olur.
- Azot: vegetativ artım və yarpaq aparatı üçün; həddindən çox verilməməlidir.
- Kalium: ləpənin dolması, yağlılıq və quraqlığa davamlılıq üçün.
- Bor: çiçəkləmədən əvvəl yarpaqdan tətbiq düyünləməni artırır.
- Kalsium: qabıq və ləpə keyfiyyəti üçün əhəmiyyətlidir.
Fenoloji mərhələlərə görə proqram
| Mərhələ | Diqqət |
|---|---|
| Çiçəkləmədən əvvəl | Bor + sink yarpaqdan |
| Düyünləmə | Azot + kalsium |
| Ləpə böyüməsi | Kalium + azot |
| Məhsuldan sonra | Fosfor + üzvi maddə |
Su və qidalanmanın əlaqəsi
Badam quraqlığa nisbətən dözümlü olsa da, ləpə dolması dövründə su stresi məhsulu ciddi azaldır. Damcı suvarma sistemi olan bağlarda azot və kaliumu fertiqasiya ilə bölünmüş dozalarda vermək effektivdir və gübrə itkisini azaldır.
Torpaq sağlamlığı
Badam yaxşı drenajlı, orta turşuluqlu torpaqlarda daha yaxşı inkişaf edir; ağır və şoran torpaqlar kök xəstəliklərinə meyilliyi artırır. AGROPLANET-in EUROFERT-45 humik-fulvik torpaq kondisioneri kök zonasında qida mübadiləsini və mikroorqanizm fəallığını dəstəkləyərək mikroelementlərin mənimsənilməsini asanlaşdırır.
Xəstəlik-qidalanma əlaqəsi
Balanslı qidalanma monilioz (çiçək və zoğ yanığı), yarpaq deşilməsi (klyasterosporioz) və şaftalı yarpaqqıvrılmasına qarşı ağacın dözümlülüyünü artırır. Lakin artıq azot yumşaq zoğları stimullaşdırıb xəstəliklərə həssaslığı çoxaldır.
Praktik tövsiyələr
- Bor dozasını dəqiq idarə edin — həddi keçmək toksikidir.
- Gübrəni tac proyeksiyası boyunca yayın, gövdə dibinə yığmayın.
- Hər il yarpaq analizi ilə mikroelement statusunu izləyin.
Bor və sinkin vaxtında verilməsi, azot-kalium tarazlığı və torpaq üzvi maddəsinin qorunması badam bağında yüksək düyünləmə və keyfiyyətli ləpə əldə etməyin əsas şərtidir.
