Günəbaxan bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Günəbaxan dərin kök sistemi sayəsində torpaqdan qida və su ehtiyatlarından səmərəli istifadə edən yağlı bitkidir, lakin yüksək və yağlı məhsul üçün bəzi elementlərin, xüsusən borun təminatı həlledicidir. Qidalanma proqramı torpaq analizi əsasında qurulmalı, azot isə yağlılığı azaltmamaq üçün diqqətlə balanslaşdırılmalıdır.
Borun kritik rolu
Günəbaxan bora ən həssas tarla bitkilərindən biridir. Bor çatışmazlığı çiçəkləmə dövründə tozlanma və mayalanmanın pozulmasına, səbətin mərkəzində boş (dolmamış) toxumlara və hətta gövdənin içiboş qalmasına səbəb olur. Profilaktik olaraq çiçəkləməyə qədər (yulduzcuq mərhələsində) yarpaqdan bor tətbiqi effektiv sayılır, lakin izafi bor zəhərli olduğundan norma diqqətlə gözlənilməlidir.
Azot və yağlılıq balansı
Azot yaşıl kütlə və səbət ölçüsünü artırır, lakin həddindən artıq azot dənin yağlılığını azaldır, yataqlanmaya və xəstəliklərə həssaslığı yüksəldir. Buna görə azot orta normalarda və mərhələli tətbiq olunmalıdır; vegetativ dövrdə maye azot mənbəyi kimi AGROPLANET KAS-32 (UAN 32%N) bərabər paylanma imkanı verir. Kalium su rejimini tənzimləyir və dən dolumunu yaxşılaşdırır.
Fosfor və mikroelementlər
Fosfor kök inkişafı və generativ orqanların formalaşması üçün erkən mərhələdə vacibdir. Bordan başqa, magnezium çatışmazlığı yüngül torpaqlarda yarpaqlarda damarlararası sararma yarada bilər.
Əsas xəstəlik və zərərvericilər
- Mildiu (Plasmopara halstedii) — sistemli yoluxma cırtdanlıq və deformasiya verir.
- Ağ çürümə (Sclerotinia) — səbət və gövdə çürüməsinə səbəb olur.
- Günəbaxan pası yarpaq səthini azaldır.
- Süpürgəotu (Orobanche cumana) — kökdə parazitlik edən çiçəkli bitkidir və davamlı sort seçimi ilə idarə olunur.
Praktiki tövsiyələr
Növbəli əkin ağ çürümə və süpürgəotu təzyiqini azaltmağın əsas vasitəsidir; günəbaxanı eyni sahəyə tez-tez qaytarmaq tövsiyə olunmur. Gübrə normalarını mütləq deyil, diapazon şəklində planlaşdırın, bor tətbiqindən əvvəl mütləq torpaq və ya yarpaq analizi aparın. Suvarma suyunun keyfiyyətini nəzərə alın və yekun proqramı yerli aqronom məsləhəti ilə dəqiqləşdirin.
