Noxud bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı

Noxud quraqlığa dözümlü, aşağı azot tələbatlı paxlalı bitkidir və düzgün idarə olunduqda torpağı azotla zənginləşdirən növbəli əkin bitkisi kimi qiymətlidir. Qidalanma məqsədi yüksək azot dozaları deyil, simbiotik fiksasiyanı və generativ dövr üçün fosfor təminatını dəstəkləməkdir. Plan torpaq analizi ilə qurulmalıdır.

Azot fiksasiyası və inokulyasiya

Noxud kökündə Mesorhizobium ciceri bakteriyaları ilə simbioz qurur. Sahədə uyğun bakteriya yoxdursa, toxumun spesifik ştamla inokulyasiyası fiksasiyanı təmin edir. Yüksək azot normaları kök yumrucuqlarının əmələ gəlməsini basdırdığından, yalnız zəif torpaqlarda kiçik başlanğıc dozası məsləhət görülür.

Fosfor və kalium

Fosfor noxud üçün ən vacib qida elementidir; kök sisteminin inkişafını, yumrucuq formalaşmasını və dən dolumunu dəstəkləyir və əsasən əkinqabağı verilir. Kalium su rejimini tənzimləyərək quraqlıq dözümünə töhfə verir. Noxud şoranlığa həssasdır, buna görə duzlu torpaqlarda və suda ehtiyat vacibdir.

Mikroelementlər

Əhəngli torpaqlarda dəmir və sink çatışmazlığı gənc yarpaqların saralmasına səbəb ola bilər; molibden isə fiksasiya fermentləri üçün zəruridir və turş torpaqlarda diqqət tələb edir.

Əsas xəstəlik və zərərvericilər

• Askoxitoz (Ascochyta rabiei) — noxudun ən dağıdıcı xəstəliyidir, yarpaq, gövdə və qılçalarda konsentrik ləkələr yaradır, rütubətli havada sürətlə yayılır.
• Fuzarioz soluxma (Fusarium oxysporum) — bitkinin vaxtından əvvəl solmasına səbəb olur.
• Noxud meyvəyeyəni (Helicoverpa) dənləri zədələyir.

Sağlam toxum, davamlı sort seçimi və növbəli əkin askoxitoza qarşı əsas müdafiə vasitələridir.

Praktiki tövsiyələr

Noxudu paxlalılarla eyni sahəyə tez-tez qaytarmamaq xəstəlik təzyiqini azaldır. Gübrə normalarını torpaq ehtiyatına görə diapazonda planlaşdırın, inokulyantın düzgün saxlanmasına diqqət edin, suvarma suyunun duzluluğunu izləyin. Yarpaq analizi ilə qidalanmanı yoxlayın və yekun proqramı yerli aqronom məsləhəti əsasında dəqiqləşdirin.