Raps bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Raps (yağlı şalğam) kələmkimilər fəsiləsinə aid yağlı bitkidir və qidalanma baxımından ən çox kükürd tələb edən tarla bitkilərindən biridir. Yüksək yağ və məhsul potensialını reallaşdırmaq üçün azot-kükürd balansı və mikroelement təminatı xüsusi diqqət tələb edir. Bütün proqram torpaq analizi ilə əsaslandırılmalıdır.
Kükürdün mərkəzi rolu
Raps yağ və zülal sintezi üçün taxıllardan qat-qat çox kükürd tələb edir. Kükürd çatışmazlığı gənc yarpaqların açıq-sarı rəng alması, çiçəklərin solğun və qönçələrin zəif dolması ilə görünür. Kükürd həmçinin azotun səmərəli istifadəsini şərtləndirir, ona görə iki elementi birlikdə planlaşdırmaq lazımdır.
Azotun mərhələli idarəsi
Azot yarpaq kütləsini, budaqlanmanı və qılça sayını müəyyən edir. Payızlıq rapsda azotu yazda oyanma və qönçələmə dövründə mərhələli vermək düzgündür; həddindən artıq azot yataqlanmaya və yetişmənin gecikməsinə səbəb olur. Yaz üst yemləmələrində maye azot mənbəyi kimi AGROPLANET KAS-32 (UAN 32%N) bərabər tətbiq imkanı verir.
Bor və digər mikroelementlər
Raps bora yüksək tələbatı olan bitkidir; bor çatışmazlığı gövdənin içinin boşalması (içiboş gövdə), zəif çiçək dolumu və deformasiya ilə görünür. Rozet mərhələsində yarpaqdan bor tətbiqi faydalıdır. Magnezium və manqan çatışmazlıqları da yüngül və yüksək pH-lı torpaqlarda rast gəlinir.
Əsas xəstəlik və zərərvericilər
- Fomoz (Leptosphaeria maculans) — gövdə əsasında çürümə yaradan başlıca xəstəlikdir.
- Ağ çürümə (Sclerotinia) — çiçəkləmə dövründə gövdəni zədələyir.
- Kök şişi (klubroot, Plasmodiophora brassicae) — turş torpaqlarda güclənir.
- Çiçək böcəyi və torpaq birələri qönçələmə və cücərmə dövründə zərər verir.
Praktiki tövsiyələr
Kələmkimilərlə növbəli əkin fasiləsini gözləmək kök şişi və sklerotiniya təzyiqini azaldır. Kükürd və azotu birlikdə balanslaşdırın, bor tətbiqindən əvvəl analiz aparın, torpaq pH-nı kök şişini məhdudlaşdırmaq üçün izləyin. Gübrə normalarını diapazonda planlaşdırın və dəqiq proqram üçün yerli aqronom və laboratoriya nəticələrinə əsaslanın.
