Bibərdə və pomidorda vertisillez soluxma
Vertisillez soluxma, törədicisi torpaqda yaşayan Verticillium dahliae göbələyidir. Bu patogen bibər, pomidor, badımcan, kartof kimi çoxsaylı bitkiləri yoluxdurur və bitkinin damar (ötürücü) sistemini tıxayaraq su daşınmasını pozur. Torpaqda mikrosklerotilər şəklində uzun illər qalması onu idarə etməyi çətinləşdirir.
Simptomlar
Xəstəlik çox vaxt bitki məhsul yükü altında olanda, isti günün ortasında görünən solğunluqla başlayır; bu solğunluq əvvəlcə axşam bərpa oluna bilər, sonra daimi olur. Xarakterik əlamətlər:
- Aşağı yarpaqlarda başlayan V-şəkilli sarımtıl-qonur nekroz və saralma;
- Simptomların çox vaxt bitkinin bir tərəfində və ya bir budağında təzahürü;
- Gövdəni kəsdikdə damar toxumasında açıq-qonur rənglənmə (fuzarioz solmadan ayırd etmək üçün diaqnostik əlamət).
Səbəb və şərait
Göbələk kök yaraları vasitəsilə daxil olur və nisbətən sərin-mülayim torpaq temperaturunda daha aktivdir. Bir dəfə yoluxmuş torpaqda mikrosklerotilər onilliklər yaşaya bilər, ona görə mübarizə əsasən profilaktikdir.
İdarəetmə
Kimyəvi müalicə praktiki cəhətdən məhduddur; strategiya qabaqlamağa əsaslanır:
| Tədbir | Rolu |
|---|---|
| Uzun əkin dövriyyəsi | Qeyri-host bitkilərlə inokulumu azaltmaq |
| Davamlı/tolerant sortlar (V etiketi) | Yoluxmanı məhdudlaşdırmaq |
| Sağlam şitil | İlkin daşınmanın qarşısını almaq |
| Balanslı qidalanma və suvarma | Stress solğunluğunu azaltmaq |
Badımcankimilər və digər həssas bitkilərlə ard-arda əkin etməyin; taxıllar kimi qeyri-host bitkilərlə növbələşdirin. Alaq nəzarəti vacibdir, çünki bir çox alaq da patogeni saxlayır.
Vertisillezdə torpaq "yaddaşlıdır" — bir dəfə yoluxdusa, gələcək il seçimini əkin dövriyyəsi və davamlı sort müəyyən edir.
AGROPLANET-in balanslı qidalanma yanaşması bitkinin ümumi dözümlülüyünü dəstəkləyir, lakin vertisillezə qarşı əsas həll aqrotexniki: sağlam material, əkin dövriyyəsi və tolerant sortlardır. Sort seçimini yerli tövsiyələr əsasında edin.