Çiyələk bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Çiyələk (Fragaria × ananassa) səthi kök sisteminə malik, qidalanmaya və su rejiminə həssas çoxillik giləmeyvədir. Kökün əsasən torpağın üst 15-20 sm qatında yerləşməsi qidanın tez-tez, kiçik dozalarda verilməsini zəruri edir. Bu səbəbdən damcı suvarma ilə fertiqasiya çiyələk üçün ideal üsuldur.
Fenoloji mərhələlərə görə qidalanma
Çiyələyin qida tələbatı inkişaf mərhələsinə görə kəskin dəyişir:
- Vegetativ artım (yaz başlanğıcı): azot üstünlük təşkil edir, yarpaq və kök kütləsi formalaşır.
- Çiçəkləmə-düyünləmə: fosfor, bor və kalsium çiçək və düyünlərin saxlanması üçün.
- Meyvə böyüməsi və yetişməsi: kalium tələbatı kəskin artır — o, meyvənin ölçüsünü, şəkərliliyini, rəngini və dayanıqlılığını müəyyən edir.
Kalium və kalsiumun rolu
Yetişmə dövründə kalium çatışmazlığı meyvəni turş, xırda və solğun edir. Yüksək kalium tələbatını qarşılamaq üçün AGROPLANET-in TITANIK-35 yüksək kaliumlu (35% K2O) maye gübrəsi fertiqasiya və ya yarpaqdan tətbiqlə istifadə oluna bilər. Kalsium isə meyvənin bərkliyini artırır və çatışmazlığı köçürülmə zamanı yumşalmaya səbəb olur.
| Mərhələ | N | K | Digər |
|---|---|---|---|
| Vegetativ | Yüksək | Orta | Fe, Mn |
| Çiçəkləmə | Orta | Orta | B, Ca, P |
| Meyvələmə | Orta | Yüksək | Ca |
Su və qidalanma balansı
Çiyələk həm quraqlığa, həm də su durğunluğuna həssasdır. Torpaq daim nəm, lakin havalı saxlanmalıdır. Malçalama (örtük material) rütubəti qoruyur, meyvəni təmiz saxlayır və alaq təzyiqini azaldır.
Xəstəlik və zərərvericilər
Boz çürümə (Botrytis cinerea) çiyələyin əsas problemidir; artıq azot və sıx yarpaq örtüyü onu gücləndirir, balanslı kalium-kalsium isə meyvəni möhkəmlədib riski azaldır. Un şehi, kök və kök boğazı çürümələri (Phytophthora), həmçinin hörümçək gənəsi digər əsas təhlükələrdir. Qidalanma fitosanitar tədbirləri əvəz etmir.
Praktik tövsiyələr
- Torpaq və su analizinə əsaslanın; duz həssaslığına görə gübrəni dozalayın.
- Fertiqasiyada azot və kaliumu inkişaf mərhələsinə uyğun nisbətdə verin.
- Yetişmə dövründə azotu azaldıb kaliumu artırın.
- Damcı sistemi ilə tez-tez, kiçik dozalarda qidalandırın.
Mərhələyə uyğun azot-kalium balansı, kalsium təchizatı və düzgün su rejimi çiyələkdə iri, şirin və dayanıqlı meyvə istehsalının açarıdır.
