Fındıqda fındıq qurdu (balanin)

Fındıq balanini (Curculio nucum) — uzun xortumlu bir böcek olub, fındıq bağlarında ən ciddi zərərvericilərdən biridir. Zədələnmiş qozalar tökülür və ya içi qurdlu, boş qalır; bu, həm məhsul miqdarını, həm keyfiyyətini kəskin azaldır. Xüsusilə Azərbaycanın fındıq bölgələrində bu zərərverici illik itkilərin başlıca səbəbidir.

Bioloji dövrü

Yetkin böcek yazda, temperatur qalxanda torpaqdan çıxır və ağaclara qalxır. Dişi fərd yumşaq mərhələdəki fındığın qabığını xortumu ilə deşərək içinə yumurta qoyur. Sürfə fındığın içini yeyərək inkişaf edir, sonra qozanı tərk edib torpağa keçir və orada qışlayır. Beləliklə, dövrün böyük hissəsi torpaqda keçir — bu, mübarizə strategiyasında əsas nöqtədir.

Zədə əlamətləri

Qabıqda kiçik, dairəvi deşik (böceyin çıxış yeri).
Vaxtından əvvəl tökülən, içi boş və ya qurdlu qozalar.
Ağac altında xarakterik silkələnmə ilə düşən yetkin böcekler.

Monitorinq

Ən sadə üsul silkələmə metodudur: səhər sərinliyində budaqları ağ örtük üzərinə silkələyib düşən böceklərin sayını qeyd edin. Yetkin fərdlərin kütləvi çıxışı və yumurta qoymanın başlanğıcı müalicə vaxtını müəyyən edir. Ağac altına tökülən qozaların da müntəzəm yoxlanması yoluxma səviyyəsini göstərir.

İdarəetmə

Aqrotexniki: tökülən qurdlu qozaları toplayıb məhv edin — bu, gələn ilin populyasiyasını azaldır. Payız-qış şumu qışlayan sürfələri açığa çıxarır.
Bioloji: entomopatogen nematodlar və göbələklər torpaqdakı sürfələrə təsir göstərir; faydalı fauna qorunmalıdır.
Kimyəvi: yalnız yetkin böceyin kütləvi çıxış dövründə, silkələmə monitorinqinə əsaslanan vaxtda tətbiq edilir.

Tökülən qozaların toplanması sadə, ucuz və gələn il üçün ən təsirli tədbirdir.

Ağacın sağlamlığı

Güclü, tarazlı qidalanan fındıq ağacı zədəni daha yaxşı kompensasiya edir. Torpaq və yarpaq analizinə əsaslanan qidalanma proqramı, o cümlədən AGROPLANET məhsulları ilə mikroelement və kalium təminatı qozanın dolğunluğunu və qabığın möhkəmliyini yaxşılaşdırır. Budama ilə çətirin havalanması və işıqlanması da zərərverici təzyiqini azaldan mühüm amildir.