Ispanaq bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
İspanaq soyuğa dözümlü, sürətli böyüyən yarpaqlı tərəvəzdir və qida elementlərinə, xüsusən azota yüksək tələbatı ilə seçilir. Tünd yaşıl, iri və zərif yarpaq məhsulu üçün qidalanmanı balanslaşdırmaq lazımdır. Proqram torpaq analizi əsasında qurulmalıdır.
Azot və nitrat idarəsi
İspanaq yaşıl kütlə üçün əhəmiyyətli azot tələb edir və yarpaqların tünd rəngi çox vaxt azot təminatı ilə birbaşa əlaqəlidir. Lakin ispanaq nitratı toxumalarda toplamağa meylli bitkidir; həddindən artıq və gec azot, xüsusən az işıqlı şəraitdə, yarpaqda yüksək nitrat səviyyəsinə səbəb olur. Ona görə azotu balanslı vermək və yığımı işıqlı günlərdə planlaşdırmaq keyfiyyət baxımından vacibdir.
Torpaq mühiti və mikroelementlər
İspanaq turşuluğa həssasdır və pH 6.5-7.5 aralığında ən yaxşı inkişaf edir; turş torpaqda böyümə kəskin ləngiyir. Yüksək pH-lı torpaqlarda isə dəmir və manqan çatışmazlığı gənc yarpaqların damarlararası sararmasına səbəb ola bilər. Sabit rütubət təminatı zərif, keyfiyyətli yarpaq üçün əsasdır.
Boy atma
İspanaq uzun günə həssasdır; artan gün uzunluğu və istilik boy atmaya (bolting) — çiçək gövdəsinin əmələ gəlməsinə səbəb olur, bu isə yarpaq keyfiyyətini pozur. Uyğun əkin vaxtı və davamlı sortlar bu riski azaldır.
Əsas xəstəlik və zərərvericilər
- Mildiu (Peronospora farinosa) — yarpaqlarda sarı ləkələr və altında boz örtük yaradır, ispanağın əsas xəstəliyidir.
- Cerkospora ləkəlilik yarpaqlarda kiçik ləkələr verir.
- Yarpaq mədənçisi (leaf miner) sürfələri yarpaq daxilində yollar açır.
Praktiki tövsiyələr
Mildiuya davamlı sortlar seçmək və yaxşı hava dövriyyəsi təmin etmək əsas müdafiədir. Gübrə normalarını diapazonda planlaşdırın, torpaq pH-nı tənzimləyin, suvarma suyunun keyfiyyətini izləyin. Yarpaq analizi ilə qidalanmanı yoxlayın və yekun proqramı yerli aqronom məsləhəti ilə dəqiqləşdirin.