Kartof (toxumluq) bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Toxumluq kartof (Solanum tuberosum) istehsalının məqsədi yüksək məhsul deyil, sağlam, xəstəlik və virusdan azad, standart ölçülü yumru əldə etməkdir. Buna görə qidalanma proqramı adi əmtəəlik kartofdan fərqlənir: məqsəd güclü yatmaya deyil, yumruların bərabər formalaşması, sağlamlığı və yaxşı saxlanmasıdır.
Torpaq və pH
Kartof yüngül-orta, dərin, yaxşı drenajlı, pH 5.5–6.5 olan bir qədər turş torpaqları sevir. Yüksək pH "adi qaşınma" (common scab, Streptomyces scabies) xəstəliyini artırır, ona görə toxumluq sahələrdə pH-ın idarə olunması vacibdir. Əkinqabağı torpaq analizi əsasdır.
Element balansı
- Azot: ölçülü verilməlidir; ifrat azot çoxlu gövdə-yarpaq, yumru yetişməsinin gecikməsi və qabıq nazikliyi ilə saxlanma keyfiyyətini pisləşdirir.
- Fosfor: kök inkişafı və yumru başlanğıcı üçün vacibdir.
- Kalium: yumru sayı, ölçüsü, quru maddə və saxlanma davamlılığı üçün açar elementdir; xlorsuz kalium formaları keyfiyyət üçün üstünlük təşkil edir.
- Mikroelementlər: maqnezium və bor da nəzərə alınmalıdır.
Virus və xəstəlik nəzarəti
Toxumluq istehsalında ən kritik məsələ virus infeksiyasıdır: PVY (kartof Y virusu) və PLRV (yarpaq burulma virusu) yarpaq bitləri ilə ötürülür. Buna görə yarpaq biti populyasiyasının erkən nəzarəti, xəstə bitkilərin çıxarılması (roguing) və vaxtından əvvəl gövdənin məhv edilməsi (haulm killing) virusun yumruya keçməsini məhdudlaşdırır. Sertifikatlaşdırma sistemi toxum sağlamlığını təmin edir.
Toxumluq kartofda gübrələmə strategiyası "maksimum məhsul" deyil, "maksimum sağlam standart yumru" prinsipinə əsaslanır.
Praktik tövsiyələr
Balanslı, mərhələli qidalanma yumruların bir ölçüdə formalaşmasına kömək edir; həddindən artıq azotdan qaçınmaq lazımdır. Kaliumun kifayət qədər təchizatı yumruların mexaniki zədələnməyə davamlılığını və saxlanmasını yaxşılaşdırır. AGROPLANET-in bitki qidalanması məhsulları balanslı proqram üçün istifadə oluna bilər. Bütün dozalar torpaq və yarpaq analizinə, sortun tələbatına və suvarma rejiminə görə müəyyən edilməlidir.