Kartofda qara ayaq və yumşaq çürümə

Kartofda qara ayaq (blackleg) və yumşaq çürümə (soft rot) əsasən Pectobacterium və Dickeya cinsli bakteriyalar tərəfindən yaradılır. Bu xəstəliklər həm tarlada bitki itkisinə, həm də anbarda kütləvi çürüməyə səbəb olur və çox vaxt yoluxmuş toxumluq materialla yayılır.

Tarla əlamətləri (qara ayaq)

Yoluxmuş bitkidə gövdənin torpağa yaxın hissəsi qaralır, yumşalır və suvaşqan olur; yarpaqlar sararır, yuxarıya doğru bükülür və bitki əzələ itirərək soluxur. Xəstə kola dartsanız, çox vaxt asanlıqla torpaqdan çıxır, çünki əsas gövdə çürümüşdür. Rütubət və istilik simptomların sürətlə güclənməsinə səbəb olur.

Yumğaq çürümə (yumrularda)

Yumrularda toxuma boz-krem rəngli, yumşaq, suvaşqan kütləyə çevrilir və çox vaxt ikincili bakteriyaların qoşulması ilə kəskin, xoşagəlməz iy verir. Çürümə mexaniki zədə, yara və ya addaxıllar (lentiselllər) vasitəsilə başlayır, xüsusən yığım nəm torpaqda aparıldıqda və yumrular isti, havalanmayan anbarda saxlandıqda sürətlənir.

Profilaktik idarəetmə

• Sağlam toxumluq: sertifikatlı, xəstəliksiz toxumluq kartofdan istifadə edin; kəsilmiş toxumdan çəkinin və ya kəsik səthini quruyub yaralamağa imkan verin.
• Drenaj: suyun durğunlaşdığı ağır torpaqlardan çəkinin; artıq suvarma və su basması ən güclü risk amilidir.
• Yığım şəraiti: yumruları quru torpaqda, mexaniki zədəni minimuma endirərək toplayın; toxuma möhkəmlənməsi üçün yığımı qabıq yetişəndən sonra aparın.
• Anbar rejimi: anbarı quru, sərin və yaxşı havalandırın; yumruları qurudub yerləşdirin, kondensasiyaya yol verməyin.
• Növbəli əkin və gigiyena: alət və qablaşdırmanı dezinfeksiya edin, xəstə bitki qalıqlarını sahədən çıxarın.

Qidalanma və dözümlülük

Bakterial çürümələrə qarşı birbaşa təsirli bir kimyəvi vasitə yoxdur, ona görə də əsas yük profilaktikanın üzərinə düşür. Balanslı, həddi aşmayan azot qidalanması və kifayət qədər kalsium yumru qabığının möhkəmliyini artırır. Torpaq analizi ilə qidalanma proqramını qurun; AGROPLANET-in kalium və mikroelement məhsulları ilə balanslı proqram bitkinin ümumi stress dözümünü dəstəkləyə bilər. Tarlada ilk xəstə kolları görüncə onları yumruları ilə birlikdə çıxarıb məhv etmək yayılmanın qarşısını almağın ən praktik yoludur.