Kolorado böcəyi ilə mübarizə (kartof)

Kolorado böcəyi (Leptinotarsa decemlineata) kartofun ən məşhur və dağıdıcı zərərvericisidir. Həm yetkin böcək, həm də onun sürfələri yarpaqla qidalanaraq bitkini tam yarpaqsız qoya bilər; bu isə yumru əmələ gəlməsini kəskin azaldır.

Həyat dövrü və zərəri

Yetkin böcəklər torpaqda qışlayır, yazda kartof cücərəndə səthə çıxıб qidalanmağa başlayır. Dişi böcək yarpağın alt səthinə narıncı yumurta yumğaları qoyur. Yeni çıxan qırmızımtıl, kürəkli sürfələr ən çox məhz bu mərhələdə zərər verir — sürfə populyasiyası yarpağı qısa müddətdə məhv edə bilər. Mövsüm ərzində bölgədən asılı olaraq bir neçə nəsil verir, ona görə təzyiq təkrarlanır.

İnteqrasiya olunmuş idarəetmə

• Növbəli əkin: kartofu (və digər badımcankimiləri) əvvəlki sahədən mümkün qədər uzağa köçürün; qışlamış böcəyin yeni sahəyə piyada çatması çətinləşir və erkən təzyiq azalır.
• Erkən müşahidə: yazda ilk böcəkləri və yumurta yumğalarını axtarın; erkən aşkarlama sonrakı nəsli məhdudlaşdırır.
• Mexaniki üsul: kiçik sahələrdə yetkin böcək, yumurta və sürfələri əllə yığmaq effektiv və ekoloji üsuldur.
• Bioloji vasitə: kiçik sürfələrə qarşı Bacillus thuringiensis (tenebrionis) əsaslı bioinsektisidlərdən istifadə oluna bilər.
• Təbii düşmənlər: yırtıcı böcəklər və bağalar (stink bug) sürfə ilə qidalanır; geniş spektrli çiləmə ilə onları məhv etməyin.

İnsektisid müqaviməti

Kolorado böcəyi insektisidlərə qarşı müqavimət yaratmaqda dünyada məşhurdur; eyni preparatın təkrar istifadəsi tez effektivliyini itirir. Buna görə mübarizəni ən həssas mərhələyə (kiçik sürfələr) yönəldin, təsir mexanizmi qruplarını hər nəsil üçün mütləq növbələşdirin və yalnız zərər həddi aşıldıqda çiləyin. Balanslı qidalanma güclü, sürətli bərpa qabiliyyətli bitki əldə etməyə kömək edir; qidalanma proqramını torpaq analizinə əsaslandırın. AGROPLANET-in aqronom dəstəyi ilə rotasiya, müşahidə və müqavimətin idarəsini birləşdirmək bu zərərvericini uzunmüddətli və davamlı şəkildə cilovlamağın ən etibarlı yoludur.