Moruq bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Moruq (Rubus idaeus) ikillik zoğlar üzərində məhsul verən çoxillik giləmeyvə koludur: birinci il zoğ (primokan) böyüyür, ikinci il o (florikan) meyvə verir. Remontant (payız) sortlar isə birinci il zoğun ucunda da məhsul verir. Qidalanma proqramı bu zoğ dövriyyəsinə və moruğun səthi, həssas kök sisteminə uyğunlaşdırılmalıdır.
Əsas qida tələbatı
Moruq mülayim, lakin fasiləsiz azot tələb edir — güclü primokan artımı gələcək il məhsulun əsasını qoyur. Lakin artıq azot zoğları yumşaldıb xəstəliklərə və qışda donmaya həssaslaşdırır. Kalium isə gilənin şəkərliliyini, rəngini və dayanıqlılığını təmin edir; meyvələmə dövründə tələbat pik həddə çatır.
- Azot: yaz-yay boyu bölünmüş, meyvələmədən sonra azaldılır.
- Kalium: gilə dolması dövründə; keyfiyyət elementidir.
- Maqnezium və dəmir: turşumsu sevən moruqda qələvi torpaqda tez xloroz verir.
Meyvələmə dövründəki yüksək kalium tələbatını qarşılamaq üçün AGROPLANET-in TITANIK-35 yüksək kaliumlu maye gübrəsi damcı suvarma ilə fertiqasiyada və ya yarpaqdan tətbiq oluna bilər.
Torpaq və su
Moruq yaxşı drenajlı, üzvi maddə ilə zəngin, orta turş (pH 5.5-6.5) torpaqları sevir. Su durğunluğu kök çürümələrinə (Phytophthora) yol açır. Malçalama rütubəti qoruyur və səthi kökləri qızmadan mühafizə edir.
| Dövr | Vurğu |
|---|---|
| Yaz oyanışı | Azot + maqnezium |
| Çiçəkləmə | Bor + kalsium |
| Gilə dolması | Kalium |
| Məhsuldan sonra | Fosfor + üzvi maddə |
Xəstəlik və zərərvericilər
Moruqda zoğ və gövdə xəstəlikləri geniş yayılıb: zoğ yanığı (spur blight), antraknoz və boz çürümə (Botrytis). Köhnə meyvə vermiş florikanları məhsuldan sonra kəsib çıxarmaq həm xəstəlik təzyiqini azaldır, həm də qida bölgüsünü yaxşılaşdırır. Moruq gənəsi və moruq böcəyi əsas zərərvericilərdir.
Praktik tövsiyələr
- Zoğları seyrəldib havalandırma yaradın — bu, xəstəlik və qidalanma səmərəsini birlikdə yaxşılaşdırır.
- Azotu erkən-orta mövsümdə verin, payıza doğru azaldın.
- Xlorozda dəmir və maqneziumu yarpaqdan tətbiq edin.
Balanslı azot-kalium təchizatı, turşumsu torpağın qorunması və zoğların düzgün idarəsi moruq plantasiyasında yüksək və keyfiyyətli gilə məhsulunun əsasıdır.
