Püstə bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Püstə (Pistacia vera) yüksək temperatura, quraqlığa və şoranlığa dözümlü, dərin kök sisteminə malik çəyirdəkli meyvə ağacıdır. Azərbaycanın isti və quru bölgələri üçün perspektivli kulturadır. Püstə iki evli bitkidir — məhsul üçün erkək və dişi ağacların düzgün nisbəti (təxminən 1:8-10) tələb olunur, qidalanma isə bu bioloji xüsusiyyətlərə uyğunlaşdırılmalıdır.
Növbəli məhsuldarlıq (alternans) və qidalanma
Püstə üçün ən xarakterik problem alternans — bir il bol, növbəti il az məhsul verməsidir. Bol məhsul ilindən sonra ağacın karbohidrat və qida ehtiyatı tükənir. Balanslı və vaxtında qidalanma bu tərəddüdü tam aradan qaldırmasa da yumşalda bilər. Xüsusən bol məhsul ilində kalium və azot tələbatı artır.
Əsas elementlər
- Azot: zoğ artımı və çiçək tumurcuqlarının formalaşması üçün; vegetasiya boyu bölünmüş verilir.
- Kalium: ləpə dolması, boş qabıq faizinin azaldılması və quraqlığa davamlılıq üçün.
- Sink və bor: qələvi torpaqlarda çatışmazlıq geniş yayılıb; yarpaqdan tətbiq faydalıdır.
Boş qabıq və qabıq açılması problemi
Püstədə boş və açılmayan qabıqlar keyfiyyəti aşağı salır. Bunun səbəbi qeyri-kafi tozlanma, su stresi və qida balanssızlığı ola bilər. Ləpə dolması dövründə kaliumla təmin olunma və kifayət qədər suvarma dolğun ləpə faizini artırır.
| Dövr | Qidalanma vurğusu |
|---|---|
| Yaz artımı | Azot + sink |
| Çiçəkləmə | Bor |
| Ləpə dolması | Kalium + azot |
| Məhsuldan sonra | Fosfor + üzvi maddə |
Torpaq və su idarəsi
Püstə şoran və əhəngli torpaqlara dözümlüdür, lakin yaxşı drenaj vacibdir — kök boğazının uzun müddət nəm qalması Verticillium solğunluğu riskini artırır. Qələvi torpaqlarda mikroelementlərin əlçatanlığını yaxşılaşdırmaq üçün üzvi maddə tətbiqi və yarpaqdan mikroelement əlavəsi tövsiyə olunur.
Praktik tövsiyələr
- Torpaq və yarpaq analizini əsas götürün; qələvi torpaqda sink-bora xüsusi diqqət yetirin.
- Azotu vegetasiya boyu bölünmüş dozalarla verin, yayın sonuna doğru azaldın.
- Damcı suvarma ilə fertiqasiya gübrə səmərəsini artırır.
- Alternası yumşaltmaq üçün bol məhsul ilində qidalanmanı və suvarmanı gücləndirin.
Vaxtında kalium təchizatı, mikroelement çatışmazlığının düzəldilməsi və düzgün su idarəsi püstə bağında dolğun ləpə və daha sabit illik məhsul əldə etməyin əsasıdır.