Qarağat bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Qarağat (Ribes növləri) — qara, qırmızı və ağ qarağat — mülayim iqlim sevən, nisbətən soyuğadavamlı çoxillik giləmeyvə kolvarilaridir. Salxımlarda bol C vitaminli gilə verirlər və səthi kök sisteminə malikdirlər. Qidalanma proqramı kolun yaşına, sortuna və torpaq analizinə görə qurulmalıdır.
Qida tələbatı
Qarağat, xüsusən qara qarağat, kaliuma və maqneziuma həssasdır. Kalium çatışmazlığı yarpaq kənarlarında yanıq (nekroz) və xırda gilə ilə özünü göstərir. Maqnezium çatışmazlığı isə qarağatda çox xarakterikdir — yaşlı yarpaqlarda damarlararası saralma yaranır. Azot mülayim tələb olunur; artığı kolu qalınlaşdırıb xəstəliklərə həssaslaşdırır.
- Azot: yazda, tumurcuq açılışı ilə; bölünmüş verilir.
- Kalium: gilə keyfiyyəti üçün əsas; xlorsuz forma üstündür, çünki qarağat xlora həssasdır.
- Maqnezium: çatışmazlıq halında torpaqdan və ya yarpaqdan tətbiq.
Xlora həssaslıq
Qarağat, xüsusən qırmızı qarağat, torpaqda yüksək xlora həssasdır. Buna görə kalium mənbəyi kimi kalium-sulfat kimi xlorsuz gübrələr məsləhət görülür, xlorlu formalardan çəkinilir.
| Dövr | Vurğu |
|---|---|
| Tumurcuq açılışı | Azot + maqnezium |
| Çiçəkləmə | Bor |
| Gilə dolması | Kalium |
| Məhsuldan sonra | Fosfor + üzvi maddə |
Torpaq və su
Qarağat üzvi maddə ilə zəngin, nəmliyi yaxşı saxlayan, orta turş (pH 6.0-6.5) torpaqları sevir. Səthi kök sistemi quraqlığa həssasdır; malçalama rütubəti qoruyur və köhnə peyin/kompost üzvi maddə ilə birlikdə yavaş azot təchizatı verir.
Xəstəlik və zərərvericilər
Qarağatda un şehi (American gooseberry mildew), yarpaq ləkəliyi (antraknoz), pas və qara qarağat gəneciyinin daşıdığı böyük tumurcuq gənəsi (reversion virusunun daşıyıcısı) əsas problemlərdir. Balanslı qidalanma dözümlülüyü artırsa da, virusla yoluxmuş kollar çıxarılmalıdır.
Praktik tövsiyələr
- Xlorsuz kalium gübrələrinə üstünlük verin.
- Maqnezium çatışmazlığı əlamətlərini erkən izləyin.
- Köhnə (3-4 yaşdan böyük) budaqları budayaraq gənc, məhsuldar zoğları saxlayın.
- Torpaq və yarpaq analizini əsas götürün.
Kalium-maqnezium balansı, xlordan qaçmaq və üzvi maddənin qorunması qarağat kollarında bol salxım və şirin, keyfiyyətli gilə istehsalının açarıdır.