Qarğıdalının qidalanması və azot idarəçiliyi
Qarğıdalı yüksək məhsul potensialı və sürətli böyüməsi ilə çoxlu qida, xüsusən azot tələb edən bitkidir. Azotun düzgün miqdarı və vaxtında verilməsi məhsuldarlığı müəyyən edən əsas amildir. Gübrələmə planı torpaq analizinə, əvvəlki bitkiyə və hədəflənən məhsuldarlığa əsaslanmalıdır.
Azot tələbatı və bölünmüş tətbiq
Qarğıdalının azota ehtiyacı sürətli vegetativ böyümə dövründə (təxminən 6–10 yarpaq mərhələsi) kəskin artır. Azotun hamısını bir dəfəyə vermək yuyulma və denitrifikasiya yolu ilə itkilərə səbəb olur. Buna görə azot 2–3 hissəyə bölünərək verilir: bir hissəsi əkin zamanı başlanğıc gübrə kimi, əsas hissəsi isə aktiv böyümə mərhələsində yan-qidalanma şəklində.
| Mərhələ | Qida fokusu |
|---|---|
| Əkin | Fosfor, başlanğıc azot, sink |
| V4–V6 (erkən böyümə) | Azot |
| V8–V12 (sürətli böyümə) | Yüksək azot, kalium |
| Sünbülləmə | Balanslı, məhdud azot |
Maye azot mənbələri yan-qidalanmanı asanlaşdırır və bərabər paylanma təmin edir. AGROPLANET-in KAS-32 (UAN) kimi maye azot məhsulu böyümə mərhələsində bölünmüş tətbiq üçün əlverişli seçimdir; belə maye formalar suvarma sistemi ilə də tətbiq oluna bilər.
Digər qida maddələri
- Fosfor erkən kök inkişafı üçün vacibdir və əkin zamanı verildikdə ən səmərəlidir.
- Kalium gövdə möhkəmliyini artırır və su rejimini tənzimləyir.
- Sink qarğıdalıda ən çox rast gəlinən mikroelement çatışmazlığıdır; çatışmazlıq yarpaqlarda ağımtıl zolaqlarla özünü göstərir.
Praktiki qeydlər
Yan-qidalanma zamanı gübrəni kök zonasına yaxın, lakin kökləri yandırmayacaq məsafədə yerləşdirmək vacibdir. Suvarma ilə əlaqələndirilmiş azot tətbiqi (fertiqasiya) mənimsənilməni yaxşılaşdırır. Bütün normalar regional torpaq şəraitinə və analiz nəticələrinə uyğun tənzimlənməli, ifrat azotdan çəkinilməlidir, çünki bu həm ekoloji itki, həm də yatma riski yaradır. Vaxtında və bölünmüş qidalanma qarğıdalıda sabit, yüksək məhsul təmin edir.
