Qarpız bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Qarpız (Citrullus lanatus) balqabaqkimilər fəsiləsinin istisevən, uzun vegetasiyalı bitkisidir və yüksək şəkərlilik (Briks), gözəl rəng və möhkəm ət üçün balanslı qidalanma tələb edir. Kalium bu bitkidə mərkəzi elementdir, çünki şəkərlərin sintezi və meyvəyə daşınmasında birbaşa iştirak edir.
Torpaq hazırlığı
Qarpız yüngül-orta mexaniki tərkibli, isti, yaxşı drenajlı torpaqları sevir; optimal pH 6.0–6.8-dir. Ağır və su durğunluğuna meylli torpaqlar kök xəstəliklərini artırır. Əkinqabağı torpaq analizi fosfor və kalium fonunu müəyyən etməyə imkan verir; üzvi maddə struktur və su saxlanmasını yaxşılaşdırır.
Mərhələli qidalanma
- Kök tutma və qamçı əmələ gəlmə: mülayim azot vegetativ inkişafı dəstəkləyir; fosfor kök və erkən çiçəkləmə üçün vacibdir.
- Çiçəkləmə–meyvə bağlama: bor mayalanma və meyvə tutumunu yaxşılaşdırır; kalsium meyvə divarının möhkəmliyinə töhfə verir.
- Meyvə iriləşməsi və yetişmə: kaliuma tələbat maksimuma çatır; kalium şəkər toplanması, rəng və dad üçün əsasdır. Bu mərhələdə azotu azaltmaq lazımdır, çünki artıq azot əti sulu edir və şəkərliliyi düşürür.
Xarakterik xəstəlik və zərərvericilər
Fuzarioz solğunluğu (Fusarium oxysporum f.sp. niveum) torpaq mənşəli, növbəli əkinlə idarə olunan ciddi problemdir və davamlı sortların seçilməsini tələb edir. Antraknoz (Colletotrichum) və gövdə ucu çürüməsi (gummy stem blight) rütubətli havada yarpaq və meyvəni zədələyir. Yarpaq bitləri virus (məsələn, qarpız mozaikası) ötürür. Aqrotexniki tədbirlər, damcı suvarma ilə yarpaqların quru saxlanması xəstəlik təzyiqini azaldır.
Yetişmə dövründə kalium təchizatının davamlılığı Briks göstəricisini birbaşa müəyyən edir; kalium kəsintisi zamanı əti solğun və şəkərsiz olur.
Praktik tövsiyələr
Fertiqasiya ilə kaliumun yetişmə fazasında tədricən artırılması ən effektiv yanaşmadır. Yüksək kalium tərkibli maye həll AGROPLANET-in titanik-35 məhsulu bu mərhələdə meyvə keyfiyyətini dəstəkləmək üçün proqrama daxil edilə bilər. Dozalar mütləq torpaq və yarpaq analizinə, suyun elektrik keçiriciliyinə əsaslanmalıdır — qarpız duz həssaslığı orta səviyyədədir və şoran sularda kök zədələnir. Kalsium və maqnezium balansını qorumaq çatlamanın və daxili boşluqların qarşısını alır.
