Qoz bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Qoz (Juglans regia) Azərbaycanda həm bağçılıq, həm də ənənəvi əkin sahələrində geniş yayılmış, dərin kök sisteminə malik iri ağacdır. Yüksək məhsul potensialına çatmaq üçün qoz ağacları uzun vegetasiya boyu tarazlı qidalanma tələb edir və gübrələmə mütləq torpaq və yarpaq analizinə əsaslanmalıdır.
Qozun qidalanma xüsusiyyətləri
Qoz azota çox tələbkardır, çünki güclü illik artım və iri yarpaq kütləsi formalaşdırır. Lakin qoz üçün ən xarakterik problem sink çatışmazlığıdır: bu, yarpaqların xırdalaşmasına, düyünarası məsafənin qısalmasına (rozetkalaşma) və məhsulun azalmasına gətirir. Kalium ləpənin yağ tərkibini və dolğunluğunu, maqnezium isə fotosintezi dəstəkləyir.
Mövsümi gübrələmə mərhələləri
- Yaz (tumurcuq açılması): azotun əsas hissəsi bölünmüş dozada verilir; sink çatışmazlığı yarpaqdan tez düzəldilir.
- Çiçəkləmə-düyünləmə: bor və sink tozlanmanı və düyünlərin saxlanmasını yaxşılaşdırır.
- Yay (ləpə formalaşması): kalium tələbatı yüksəlir, azot davam etdirilir.
- Payız (məhsuldan sonra): fosfor və üzvi maddə növbəti il üçün ehtiyat yaradır.
Sink çatışmazlığının idarə edilməsi
Qələvi (yüksək pH) torpaqlarda sink bağlanaraq bitkiyə əlçatmaz olur. Bu halda torpaqdan tətbiq az effektlidir, ona görə də yarpaqdan xelatlı sink tətbiqi məsləhət görülür. Simptomları erkən müşahidə etmək üçün yay əvvəli yarpaq vəziyyətini izləyin.
Torpaq üzvi maddəsi və struktur
Qoz dərin, drenajlı və orta turşuluqlu torpaqları sevir. Kök zonasının bioloji fəallığını və su-qida mübadiləsini yaxşılaşdırmaq üçün AGROPLANET-in EUROFERT-45 humik-fulvik torpaq kondisioneri peyin və ya kompostla birlikdə tətbiq edilə bilər; bu, xüsusən mikroelementlərin mənimsənilməsinə kömək edir.
| Element | Rolu | Çatışmazlıq əlaməti |
|---|---|---|
| Azot | Artım, yarpaq kütləsi | Sarımtıl, zəif inkişaf |
| Sink | Tumurcuq, hüceyrə bölünməsi | Xırda yarpaq, rozetka |
| Kalium | Ləpə keyfiyyəti | Yarpaq kənarı yanığı |
Praktik tövsiyələr
- Azotu bir dəfəyə yox, 2-3 mərhələdə tətbiq edin ki, yuyulma azalsın.
- Gübrəni tacın kənar proyeksiyası altında paylayın, gövdə dibinə tökməyin.
- Yüksək pH-da mikroelementləri torpaqdan yox, yarpaqdan xelatlı formada verin.
- Antraknoz və bakterial yanıqla mübarizədə qidalanma ilə yanaşı fitosanitar tədbirlər aparın.
Azot-kalium balansının qorunması, sink çatışmazlığının vaxtında düzəldilməsi və torpaq üzvi maddəsinin dəstəklənməsi qoz bağında illik sabit və keyfiyyətli məhsulun təməlidir.
