Şaftalıda yarpaq qıvrılması (leaf curl)
Şaftalı yarpaq qıvrılması (leaf curl), törədicisi Taphrina deformans, şaftalı və nektarinin geniş yayılmış göbələk xəstəliyidir. Xəstəliyin özəlliyi ondadır ki, yoluxma yazın çox erkən dövründə, tumurcuqların açılması ərəfəsində baş verir və mübarizə pəncərəsi çox dardır.
Simptomlar
Cavan yarpaqlar açılan kimi qalınlaşır, qıvrılır, dalğalanır və xarakterik qırmızı-narıncı, sonra ağımtıl (spor örtüyü) rəng alır. Şiddətli yoluxmada:
- Deformasiyalı yarpaqlar tökülür və ağac ikinci dəfə yarpaqlanmaq məcburiyyətində qalır;
- Bu, ağacın enerji ehtiyatını tükədir, məhsulu və növbəti ilin tumurcuqlarını zəiflədir;
- Bəzən meyvələrdə də deformasiya və qabıq ləkələri görünür.
İnfeksiya şərti
Göbələk qabıq və tumurcuq pulcuqlarında qışlayır. Sporlar yazda, sərin (10–16°C) və nəm/yağışlı hava tumurcuq açılışına təsadüf edəndə yoluxma yaradır. Yarpaqlar tam açılıb sərtləşəndən sonra artıq yoluxmur — bu, tətbiq vaxtını müəyyən edir.
İdarəetmə
Ən vacib prinsip: tətbiq yarpaqlar açılmazdan əvvəl aparılmalıdır, çünki simptom görünəndə qoruma artıq gecdir.
| Vaxt | Tədbir |
|---|---|
| Payız — yarpaq tökümü | Birinci qoruyucu tətbiq imkanı |
| Qış sonu — tumurcuq şişmədən əvvəl | Əsas profilaktik tətbiq |
| Vegetasiya | Yoluxmuş yarpaqları təmizləmək |
Yarpaq qıvrılmasında döyüş ağac hələ yuxuda ikən qazanılır — tumurcuq açılandan sonra dərman işə yaramır.
Kimyəvi qorumada mis əsaslı vasitələr tarixən əsas alət olub. AGROPLANET-in Kuprin-14 tipli mis preparatları tumurcuq açılışından əvvəl (yarpaqsız fazada) qoruyucu tətbiq üçün proqrama daxil edilə bilər. Doza və vaxtlamanı etiketə görə tənzimləyin; həssas fazada mis yanığından qaçmaq üçün yarpaqlı dövrdə tətbiqdən çəkinin. Yoluxmuş yarpaqları toplayıb məhv etmək inokulumu azaldır.
