Şalğam bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı

Şalğam kələmkimilər fəsiləsinə aid, sərin iqlim sevən kök tərəvəzidir və nisbətən qısa vegetasiyada həm kök, həm də bəzən yarpaq (cavan yaşıllıq) üçün yetişdirilir. Hamar, sağlam və çatlamamış kök üçün qidalanma balansı və torpaq strukturu vacibdir. Proqram torpaq analizi əsasında qurulmalıdır.

Azotun ölçülü verilməsi və kök qidaları

Şalğamda azotu mötədil vermək lazımdır: izafi azot yarpaqların kök hesabına həddən çox böyüməsinə və kökün odunlaşmasına yol açır. Fosfor erkən kök inkişafı, kalium isə kökün ölçüsü, bərkliyi və saxlanma keyfiyyəti üçün əsasdır. Təzə peyindən qaçmaq lazımdır, çünki o, kökün budaqlanmasına və deformasiyasına səbəb olur.

Bor və qonur ürək

Şalğamın xarakterik fizioloji qüsuru "qonur ürək" (brown heart) — kökün mərkəzinin qonurlaşması və boşalmasıdır ki, bu da bor çatışmazlığı ilə birbaşa əlaqəlidir. Bor təminatı və balanslı suvarma bu qüsurun qarşısını alır; lakin borun izafi verilməsindən də qaçmaq lazımdır.

Torpaq mühiti

Şalğam pH 6.0-7.0 aralığında ən yaxşı inkişaf edir; bu diapazon kök şişi təzyiqini də azaldır. Yüngül, dərin işlənmiş torpaq düzgün kök forması üçün üstünlük təşkil edir.

Əsas xəstəlik və zərərvericilər

Kök şişi (Plasmodiophora brassicae) — kökdə şişlər yaradır, turş və rütubətli torpaqda güclənir.
Torpaq birələri (flea beetle) — gənc yarpaqları deşir və zəiflədir.
Kələm kök milçəyi (Delia radicum) sürfələri kökdə yollar açaraq keyfiyyəti pozur.

Praktiki tövsiyələr

Kələmkimilərlə növbəli əkin və pH tənzimlənməsi kök şişinə qarşı əsas tədbirdir. Sabit, bərabər suvarma çatlama və qonur ürəyin qarşısını alır. Gübrə normalarını diapazonda planlaşdırın, bor tətbiqindən əvvəl analiz aparın, suvarma suyunun keyfiyyətini izləyin. Yekun proqramı yerli aqronom məsləhəti və laboratoriya nəticələri əsasında dəqiqləşdirin.