Soğanda mildiu və boyun çürüməsi
Soğan yetişdirilməsində məhsulun keyfiyyətini ən çox aşağı salan iki göbələk xəstəliyi tarla mildiusu (Peronospora destructor) və anbarda özünü göstərən boyun çürüməsidir (Botrytis allii/aclada). Onlar fərqli mərhələlərdə zərər versə də, düzgün idarəetmə hər ikisini birlikdə nəzərə almağı tələb edir.
Mildiu
Mildiu sərin, sisli və şehli səhərlərdə güclənir. Yarpaqda əvvəlcə solğun, sarımtıl, uzunsov ləkələr yaranır, nəm havada üzərində boz-bənövşəyi göbələk örtüyü əmələ gəlir. Yoluxmuş yarpaq zəifləyir, əyilir və quruyur; bu, fotosintez sahəsini azaldaraq baş soğanın xırdalanmasına gətirir. Xəstəlik yoluxmuş bitki qalıqları və çoxillik soğanlarda qışlayır.
Boyun çürüməsi
Boyun çürüməsi çox vaxt tarlada gizli yoluxma kimi başlayır, lakin əsas ziyanı anbarda verir. Soğanın boyun hissəsi yumşalır, batıq və suvaşqan olur, kəsikdə toxuma bişmiş kimi görünür, üzərində boz kif və qara skleroslar əmələ gəlir. Yığımdan əvvəl azotun çox olması, yarpağın vaxtında əyilməməsi və nəm şəraitdə yığım riski kəskin artırır.
İnteqrasiya olunmuş mübarizə
- Növbəli əkin: soğan-sarımsaq qrupunu 3–4 il eyni sahəyə qaytarmayın.
- Havalandırma: sıx əkindən çəkinin, cərgə istiqamətini hakim küləyə uyğunlaşdırın ki, yarpaq tez qurusun.
- Suvarma rejimi: axşam yağış tipli suvarmadan qaçın; damcı suvarma yarpağı quru saxlayaraq mildiu təzyiqini azaldır.
- Yığım və qurutma: boyun tam əyilib qabıq bərkidikdən sonra yığın, sonra boyunları yaxşı qurudun.
- Mis əsaslı profilaktika: mildiu təzyiqi yüksək olduqda AGROPLANET-in mis əsaslı Kuprin-14 kimi profilaktik preparatları qeydiyyat və etiketə uyğun proqrama daxil edin, təsir mexanizmini növbələşdirin.
Qidalanma və anbar
Yığıma yaxın azotu azaldıb kalium təminatını gücləndirmək qabığın yetişməsini və saxlanma dözümünü yaxşılaşdırır; qidalanma dozalarını torpaq və yarpaq analizinə əsaslandırın. Anbarı quru, sərin və yaxşı havalandırılmış saxlayın, yalnız tam yetişmiş, sağlam soğanları yerləşdirin. Tarlada mildiu ilk əlamətlərini müşahidə üçün mütəmadi gəzintilər boyun çürüməsi problemini də əvvəlcədən azaltmağın etibarlı yoludur.
