Torpaq qurdları (məftil qurd) və sim qurdu

Məftil qurd (sim qurdu, wireworm) — çıqqıldayan böcəklərin (Elateridae) torpaqda yaşayan sürfələridir. Sərt, parlaq, mis-sarı rəngli, tel kimi uzunsov gövdəsi ilə tanınır. Bu sürfələr torpaqda bir neçə il yaşayır və geniş çeşidli bitkilərin yeraltı hissələrini zədələyir.

Zərərin xarakteri

Məftil qurd cücərməkdə olan toxumu, cavan kökləri və yeraltı orqanları (kartof yumrusu, kök tərəvəzlər) deşərək zədələyir. Nəticədə əkin seyrəkləşir, cücərtidə boşluqlar yaranır, kartofda və kök tərəvəzlərdə isə nazik dəliklər açılaraq məhsulun bazar dəyəri itir və bu dəliklər ikincili çürümələr üçün giriş olur. Zərər əsasən yaz və payızda, sürfələr torpağın yuxarı qatına qalxdıqda güclənir.

Risk şəraiti və monitorinq

Ən yüksək risk çoxillik otlaq və ya çəmənliyin sürüldükdən sonra ilk illərində, eləcə də alaqlı, rütubətli sahələrdə olur. Əkindən əvvəl torpaqda sürfə sıxlığını qiymətləndirmək üçün cəlbedici tələlərdən istifadə edin: sahəyə basdırılmış cücərmiş buğda/qarğıdalı dənəsi və ya kəsilmiş kartof dilimləri sürfələri cəlb edir və onları saymağa imkan verir.

İnteqrasiya olunmuş idarəetmə

• Torpaq işlənməsi: yay aylarında torpağın becərilməsi sürfə və pupları səthə çıxararaq quraqlıq və yırtıcılara məruz qoyur, populyasiyanı azaldır.
• Növbəli əkin: çoxillik otu sürdükdən sonra bir-iki il məftil qurda daha az həssas bitki əkin; kartof və kök tərəvəzləri belə sahələrdə erkən əkməkdən çəkinin.
• Alaq nəzarəti: alaqlar həm sürfələr üçün qida, həm əlverişli nəm mühit yaradır; onları təmizləyin.
• Əkin vaxtı: sürətli, bərabər cücərmə üçün optimal şəraitdə əkin ki, bitki həssas mərhələni tez keçsin.

Qidalanma və müşahidə

Torpaq zərərvericisinə qarşı əsas yük profilaktika və monitorinqin üzərinə düşür. Balanslı qidalanma və güclü cücərti bitkinin zədəyə dözümünü artırır; qidalanma proqramını torpaq analizinə əsaslandırın. AGROPLANET-in üzvi torpaq kondisioneri Eurofert-45 kimi məhsullar torpaq strukturunu və kök inkişafını dəstəkləyərək sağlam əkin mühiti yaratmağa kömək edə bilər. Əkindən əvvəl tələ ilə sürfə sıxlığını yoxlamaq hansı sahələrdə hansı bitkini əkməyin təhlükəsiz olduğunu müəyyən etməyin praktik yoludur.