Üzümdə boz çürümə (botrytis) ilə mübarizə
Boz çürümə (botrytis), törədicisi Botrytis cinerea, üzümün, xüsusən yetişmə dövründə salxımların ən ciddi çürümə xəstəliyidir. Göbələk həm yaşayan toxumaya, həm də ölü/zədəli toxumaya hücum edən fürsətçi patogendir və rütubətli, sərin yığım mövsümündə böyük itkilər verir.
Simptomlar və şərait
Yetişən giləmeyvələrdə əvvəlcə yumşalma və qəhvəyiləşmə, sonra üzərində tozvari, boz-kül rəngli göbələk örtüyü (kif) əmələ gəlir. İnfeksiya bir gilədən qonşularına sürətlə yayılaraq bütün salxımı çürüdür. Xəstəlik üçün açar amillər:
- Sıx salxımlı sortlar — gilələr sıxıldıqda çatlayır və nəm qalır;
- Gilə çatlaması, dolu, həşərat və oidium zədələri giriş qapısı yaradır;
- Yığım yaxınlığında yüksək rütubət və şeh.
İdarəetmə strategiyası
Botrytis idarəsində əsas prinsip salxım zonasında rütubəti azaltmaq və zədələnmənin qarşısını almaqdır:
| Tədbir | Məqsəd |
|---|---|
| Salxım zonası yarpaq təmizlənməsi | Hava dövranı və quruma |
| Oidium/həşərat nəzarəti | Giriş yaralarını azaltmaq |
| Balanslı azot | İncə qabıqlı, sıx salxımdan qaçmaq |
| Vaxtında yığım | Yetişməni uzatmamaq |
Botrytisə qarşı ən yaxşı silah quru, açıq salxım zonası və zədəsiz gilədir — göbələk yaraları sevir.
İzafi azot və suvarma incə qabıqlı, sıx salxım yaradaraq riski artırır. Çiçəkləmə və gilə qapanması kimi həssas fazalarda profilaktik yanaşma vacibdir. Xüsusi anti-botrytis fungisidlər yüksək təzyiqdə istifadə olunur; müqavimətin qarşısını almaq üçün təsir qruplarını növbələşdirin. AGROPLANET-in bitki mühafizəsi çeşidində Kuprin-14 kimi vasitələr ümumi sanitar-qoruyucu proqrama dəstək ola bilər; doza və vaxtlamanı etiket və yerli tövsiyəyə görə müəyyən edin.
