Vələmir bitkisinin gübrələmə və qidalanma proqramı
Vələmir (yulaf, Avena sativa) soyuğadavamlı, nisbətən kasıb torpaqlara dözümlü taxıl bitkisidir, lakin balanslı qidalanma ilə həm dən, həm də saman məhsuldarlığı əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlir. Vələmir kök sistemi güclü olduğu üçün qida elementlərini yaxşı mənimsəyir, ancaq həddindən artıq azot yatma (lodging) riskini kəskin artırır. Gübrələmə proqramını qurmadan əvvəl torpaq analizi ilə pH, üzvi maddə və hərəkətli fosfor-kalium ehtiyatını müəyyən etmək tövsiyə olunur.
Azotun idarə olunması
Azot vələmirdə həlledici elementdir, çünki yarpaq səthini, sünbülcük sayını və dəndəki protein miqdarını formalaşdırır. Ümumi azotu bir dəfəyə verməkdən çəkinin; bölünmüş tətbiq həm mənimsəməni yaxşılaşdırır, həm də yatma riskini azaldır. Adətən azotun bir hissəsi əkin və ya erkən kollanma mərhələsində, qalan hissəsi isə boruya çıxma başlanğıcında verilir. Yaz gübrələməsində maye azot mənbəyi kimi AGROPLANET-in KAS-32 (UAN 32%N) məhsulu bərabər paylanma imkanı verir.
Fosfor, kalium və mikroelementlər
Fosfor kök inkişafı və erkən böyümə üçün vacibdir və soyuq torpaqda çatışmazlığı tez üzə çıxır, ona görə əsas gübrə kimi əkinlə birlikdə verilməsi məqsədəuyğundur. Kalium saplağın möhkəmliyini artırır və yatmaya qarşı dayanıqlığı gücləndirir. Manqan çatışmazlığı vələmirdə xüsusilə yüksək pH-lı və ya çox üzvi maddəli torpaqlarda "boz ləkə" (grey speck) əlaməti ilə görünür — yarpaq ortasında sozalmış boz-qonur zolaqlar əmələ gəlir.
- Torpaq pH-nı 6.0–7.0 aralığında saxlamaq mikroelement mənimsənməsini yaxşılaşdırır.
- Manqan çatışmazlığında yarpaqdan manqan tətbiqi effektiv nəticə verir.
- Kalium çatışmazlığı yaşlı yarpaqların kənarında saralma və qonurlaşma ilə özünü göstərir.
Praktiki tövsiyələr
Yatmanın qarşısını almaq üçün azot dozasını torpaq münbitliyinə uyğunlaşdırın və sıx səpini idarə edin. Suvarılan sahələrdə boruya çıxma və sünbülləmə dövründə su rejimini sabit saxlamaq dən dolmasını yaxşılaşdırır. Yarpaq analizi bayraq yarpağı mərhələsində aparıldıqda azot və mikroelement vəziyyətini dəqiq göstərir. Gübrə dozalarını həmişə konkret rəqəm kimi deyil, torpaq və yarpaq analizinə əsaslanan aralıqlar şəklində planlaşdırın; bu, həm məhsulun keyfiyyətini, həm də iqtisadi səmərəni qoruyur.
