Xiyarda unlu şeh və yalançı unlu şeh
Xiyar becərənlər çox vaxt iki fərqli, lakin adı bənzər xəstəliyi qarışdırır: unlu şeh və yalançı unlu şeh. Onların törədicisi, əlamətləri və inkişaf şəraiti fərqlidir, ona görə düzgün ayırd etmək effektiv mübarizənin şərtidir.
Unlu şeh
Törədicisi əsl göbələklərdəndir (Podosphaera xanthii və s.). Yarpağın həm üst, həm alt səthində toz halında ağ-boz un örtüyü əmələ gəlir. Sərbəst suya ehtiyac yoxdur; mülayim-isti, quru, lakin yüksək rütubətli havanı sevir. Yoluxmuş yarpaqlar saralıb quruyur, bu da meyvənin günəş yanığına və məhsul azalmasına səbəb olur. Kükürd və müvafiq sistem fungisidlər əsas alətlərdəndir.
Yalançı unlu şeh
Törədicisi Pseudoperonospora cubensis (oomiset). İlk əlamət yarpağın üst tərəfində damarlarla məhdudlaşan bucaqlı (künclü), sarı-qonur ləkələrdir. Rütubətli səhərlərdə həmin ləkələrin alt tərəfində boz-bənövşəyi göbələk örtüyü görünür. Bu xəstəlik yağış, şeh və uzun yarpaq nəmliyi tələb edir və çox sürətlə yayılır.
| Xüsusiyyət | Unlu şeh | Yalançı unlu şeh |
|---|---|---|
| Örtük yeri | Üst+alt, ağ toz | Alt, boz-bənövşəyi |
| Su tələbi | Az | Yüksək (nəmlik) |
| Ləkə forması | Diffuz un | Bucaqlı, damarla məhdud |
Ümumi idarəetmə
Hər iki halda hava dövranını artırmaq açardır: örtüklü sahələrdə ventilyasiya, açıq sahədə isə düzgün əkin məsafəsi və üstdən suvarmadan qaçmaq. Davamlı hibridlərin seçilməsi təzyiqi azaldır. Balanslı qidalanma ilə bitkini gücləndirin.
Örtüyün rəngi və yerinə baxın: ağ toz üstdə — unlu şeh; boz-bənövşəyi altda + bucaqlı ləkə — yalançı unlu şeh.
Yalançı unlu şehə qarşı mis əsaslı vasitələr, o cümlədən AGROPLANET-in Kuprin-14 tipli preparatları, profilaktik proqrama daxil edilə bilər; unlu şehə qarşı isə əsasən kükürd və hədəfli fungisidlər istifadə olunur. Müqavimətin qarşısını almaq üçün təsir qruplarını növbələşdirin, doza və intervala etiket üzrə əməl edin.
